عباس قديانى
321
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
دستگير كنند . حضرت امام حسن عسگرى ( ع ) از شش سال امامتش سه سال در زندان بود و در تمام اين مدت با اخلاق پسنده و دانش و تقوى با مردم ملاقات مىكرد . امام حسن عسگرى ( ع ) در روز هشتم ربيع الاول سال 260 هجرى قمرى با زهر معتمد خليفه عباسى مسموم و به شهادت رسيد . امام عسگرى ( ع ) را پس از مراسم غسل و كفن در همان اقامتگاهش در شهر سامراء در كنار مزار پدر بزرگوارش به خاك سپردند . حسن بن على ( ع ) حضرت حسن مجتبى ( ع ) امام دوم شيعيان روز پانزدهم رمضان سال سوم هجرت متولد شد . پدر آن حضرت على ابن ابى طالب ( ع ) و مادر آن بزرگوار فاطمه زهرا ( س ) بود . لقب امام حسن ( ع ) عبارت است از سبط اكبر ، تقى ، طيب ، امير ، مجتبى ، زكى و زاهد . امام حسن ( ع ) در نصايح خود مىفرمود : فرزندم ! با احدى برادرى مكن تا بدانى به كجا مىرود و از كجا مىآيد و چون خوب از حالش باخبر شدى و معاشرتش را پسنديدى با او ، برادرى كن . امام حسن ( ع ) از شجاعان عرب بود كه قاتل پدرش ابن ملجم را با يك ضربه شمشير از پاى درآورد و در جنگ صفين جزو سرداران بزرگ رشيد و از فرماندهان مؤثر سپاه اسلام بود . پس از شهادت على ( ع ) بنا به وصيت و انتخاب امير المؤمنين على ( ع ) امام حسن ( ع ) جانشين او شد . معاويه از وجود حضرت امام حسن ( ع ) بيمناك بود ، چرا كه در قرارداد صلح آن بزرگوار با معاويه براساس شرايط آن امام حسن ( ع ) پس از مرگ معاويه به خلافت مىرسيد و معاويه از اين بابت نگران بود و بنابراين تصميم گرفت كه امام حسن ( ع ) را مسموم و از ميان بردارد ، لذا معاويه « جعده » همسر امام حسن ( ع ) را كه دختر « اشعث » بود فريب داده و جعده را برانگيخت و پول بسيارى داد تا با مقدارى زهر امام حسن ( ع ) را به شهادت برساند و جعده در سال 50 هجرى بود امام حسن ( ع ) را با زهر مسموم ساخت و امام حسن ( ع ) در بيست و هشتم ماه صفر به شهادت رسيد . حسن بن قاسم علوى ( داعى صغير ) ( 304 - 316 ه . ) داماد « اطروش » كه بعد از وى به حكومت طبرستان رسيد و معروف به « داعى صغير » گرديد . وى در نبرد با سيمجور سردار سامانيان شكست خورد ، به آمل گريخت و در اين فرار دو سردار داعى كه يكى ماكان كاكى و ديگرى على بن بويه كه بعدها عماد الدوله لقب گرفت همراه او بودند . داعى صغير به زودى شكست خود را جبران كرده در 310 ه . سيمجور را شكست داد و سى هزار دينار به وى غرامت پرداخت . داعى در 316 در نبردى كه با اسفارين شيرويه كه يكى از سرداران ديلمى بود كرد ، كشته شد و از آن پس طبرستان به دست آل زيار افتاد . حسن بيك روملو حسن بيك روملو يكى از نوادگان ديو سلطان روملو امير مشهور از قبيلهء چادرنشين قزلباش آذربايجان به نام روملو مىباشد . حسن بيك يكى از فضلا و مورخان دانشمند عصر خود بود . مدتى از عمر خود را در خدمت شاه طهماسب بهسر برده و در بسيارى از جنگها همراه او بوده است . بعد از مرگ شاه طهماسب به خدمت محمد خدابنده پيوست . اثر معروف او كتاب احسن التواريخ است كه به زبان فارسى نوشته شده است . مؤلف كار خود را از زمان شاه طهماسب اول شروع نموده است و كتاب را به نام