بازگشت فرهاد ، تيرداد به سوريه نزد اوكتاويانوس گريخت ، و او تيرداد را پناه داد ، ولى از يارى كردن به او براى بازگشت به سلطنت امتناع كرد . تيرداد بار ديگر به ايران حمله برد ، ولى مجددا بيرون رانده شد . تيرىباذ ( Tiribad ) از رجال عهد سلطنت ( 404 - 360 ق . م . ) اردشير دوم هخامنشى . مدتى والى ارمنستان بود ، و سپس والى ليديا شد . هم او بود كه اسپارتيها آنتالسيداس را نزد وى فرستادند تا او را به طرف خود جلب كنند ، يا به وسيلهء آنتالسيداس به وسيلهء وى به دربار اردشير راه يافت ، و معاهدهء معروف به صلح آنتالسيداس را منعقد كرد . بعدها تيرىباذ متهم به خيانت و محاكمه شد ، ولى تبرئه گرديد . تيسافرن ( Tisafern ) متوفى حدود 395 ( يا 396 ) ق . م . ، سرباز و از رجال ايران باستان . در 413 ق . م . والى ( ساتراپ ) ليديا و كاريا و فرمانده كل نيروهاى ايران در آسياى صغير بود . داريوش دوم هخامنشى او را مأمور جمع‌آورى خراج معوق شهرهاى يونانى كرد ؛ تيسافرن با اسپارت بر ضد آتن متحد شد ، و بيشتر يونيا را فتح كرد ( 412 ق . م . ) . اردشير دوم را از نقشهء كوروش كوچك آگاه كرد . در جنگ كوناكسا شركت داشت ( 401 ق . م . ) . در تعقيب ده هزار سرباز يونانى مزدور كوروش كوچك ، كلئارخوس و ديگر سرداران يونانى كه كوروش را يارى كرده بودند آنها را مورد حمله قرار داد . اين امر منجر به جنگ با اسپارت شد ( 399 ق . م . ) ؛ تيسافرن نزديك سارديس از آگسيلا - ئوس شكست خورد ( 395 ) ، و سرانجام به تحريك پاروساتيس به قتل رسيد . تيسفون ( Tisfun ) شهر باستانى و اقامتگاه زمستانى شاهان اشكانى و ساسانى ، در عراق ، بر ساحل چپ دجله ، حدود 32 كيلومترى جنوب شرق بغداد ؛ يكى از شهرهاى مداين مقابل سلوكيه . نام تيسفون بومى و شايد ايرانى است . و نظر به اهميت اين شهر ، نام مداين به آن اطلاق شده است . نام آن ، اولين‌بار در آثار پولوبيوس آمده است ( 220 ق . م . ) . در 129 ق . م . كه اشكانيان سرزمينهاى واقع در شرق فرات را فتح كردند تيسفون را اقامتگاه زمستانى خود قرار دادند . از آن زمان بر وسعت تيسفون تيسفون : كاخ ساسانى افزوده شد ، و بناهاى باشكوهى در آن تأسيس گرديد . پس از ويران شدن ( 164 م . ) سلوكيه به دست روميها ، تمدن يونانى از ناحيهء بابل رخت بربست ، و با برآمدن ساسانيان بر وسعت و شكوه و جلال تيسفون افزوده شد . در ادوار متأخر ساسانى ، تيسفون اهميت خود را به عنوان اقامتگاه زمستانى از دست داد ، زيرا سلاطين متأخر اين سلسله و مخصوصا خسرو پرويز ( سلطنتش 590 - 628 م . ) دستگرد را بر تيسفون ترجيح مىدادند . در جنگ مداين در خلافت عمر ، كه مداين به دست اعراب افتاد ( 14 ه . ق . ) ، خزاين گرانبهاى تيسفون به دست آنان تاراج شد . سعد ابن ابى وقاص ، فاتح جنگ ، مسجدى در محلهء قديمى بنا نهاد ، كه اولين