عباس قديانى

169

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

به وسيلهء ميرزا پاينده ( حسن غزنوى ) و محمد قلى مغول حصارى ، و سومين مرتبه به امر اكبر شاه ، نوادهء بابر در 998 ه . ق . به وسيلهء عبد الكريم بيرام خان معروف به خان خانان به فارسى ترجمه شده است ، كه به واقعيات بابرى و يا تزوك بابرى معروف مىباشد . بابك خرم دين : - خرم دينان بابل ( Babel ) سرزمين و دولتى قديم ، در قسمت جنوبى بين النهرين ، مطابق جنوب عراق فعلى ، بين رودهاى دجله و فرات . از شرق به عيلام ، از جنوب شرق به خليج فارس ، از جنوب و غرب به صحراى عربستان ، و تصويرى از باغهاى معلق افسانه‌اى بابل كه شاه نبوكدنصر دوم آن را به خاطر عروس مادى خود ، آمى تيس ، بنا كرد . از شمال به آشور محدود بود . از شهرهاى عمده‌اش ، علاوه بر شهر بابل مىتوان نيپور ، ارك ، لارسا ، اور و اريدو را نام برد . از مدتها پيش از سقوط سومريها ، اقوام سامى در بين النهرين سكنى داشتند ، و سرانجام در قرن 24 ق . م . بر اين ناحيه استيلا يافتند ، و سلسلهء سلاطين اكد كه به دست سارگن تأسيس گرديد اولين سلسلهء سامى بين النهرين بود . اين سلسله به دست گوتيان ، كه از كوههاى زاگرس هجوم آوردند ، منقرض شد ( 128 ق . م . ) . فرهنگ سومرى تجديد حيات كرد ، و سلاطين سومين سلسلهء اور بر سرزمينى تقريبا به وسعت امپراتورى اكد فرمانروايى داشتند . پس از 1900 ق . م . نواحى مختلف بين النهرين تحت نفوذ آموريان ( از ساميهاى غربى ) درآمد . و دولتشهرهاى مستقلى تحت حكومت آموريها تشكيل گرديد ، كه مىتوان از لارسا و بابل را نام برد . سرانجام ، حمورابى ، ششمين شاه اولين سلسله از سلاطين بابل كه سلطنتش را در 1704 - 1662 ق . م . ( و بعضى در 2067 - 2025 ق . م . ) ضبط كرده‌اند ، بر ديگر دولتشهرها استيلا يافت . و امپراتورى بابل را تأسيس كرد . بعد از مرگ او دولت بابل رو به انحطاط گذاشت و سرانجام حتّىها از آسياى صغير به بين النهرين لشكر كشيدند و شهر بابل را ويران نمودند . ( 1530 ق . م . ) . سپس حوريها ( غير سامى ) و سركردگان هند و آريايى آنها دولت ميتانى را در قسمت شمالى بين النهرين تأسيس كردند . قوم سامى كاسى هم بر سلسلهء امورى بابل استيلا يافت و دولتى در بابل تأسيس نمود كه حدود 400 سال دوام يافت . پس از سقوط سلسلهء كاسى ( حدود 1180 ق . م . ) بابل دستخوش هرج‌ومرج گرديد . دولتشهرها همواره با يكديگر در جنگ بودند ، تا آنكه دولت آشور استقرار يافت ، و بابل دولتى تابع آشور گرديد . تحت استيلاى آشور نيز بابل رونق داشت . دولت آشور مدت 150