عباس قديانى
13
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
آجودان باشى در اصطلاح نظام قاجاريه ، عنوان و سمت اميرى بوده است كه نايب و قائم مقام « اميرنظام » بود . در دورهء قاجاريه از كسانى كه به اين عنوان مشهور شدهاند عزيز خان مكرى ، و ديگر حسين خان مقدم مراغهاى معروف به نظام الدولهء مراغهاى است كه در آذربايجان آجودان باشى سپاه و نايب امير نظام بوده است . آخالگورى ( Akalgori ) مكان تاريخى در قفقاز . آخشنو معرب اخشويرش ، خشايارشا شاهنشاه هخامنشيان . آخشنوار از بزرگترين پادشاهان هياطله كه در حوالى 465 م . به سلطنت نشست . وى زمستان را در بلخ و تابستان را در بدخشان اقامت مىكرد . و معاصر با فيروز ساسانى بود كه در جنگ با وى فيروز را شكست سختى داد . و فيروز در خندقى كه آخشنوار براى او كنده بود با بسيارى از همراهان فروافتاده و درگذشت . آخورآماردبير از دبيران دولتى و به معنى « دبير اصطبل شاهى » در حكومت ساسانى . آخوربد از تشكيلات ادارى عصر ساسانى ، به معنى رئيس اصطبل شاهى . آخوربذ - آخوسالار : - آخوربد آديابن در عصر اشكانيان بر آسور قديم اطلاق مىشد و گوگامل ، نينوا و اربيل از شهرهاى اين ناحيه بود . مركز اين ولايت را نصيبين مىگفتند . پادشاهان دست نشاندهء آديابن از اشكانيان بودند و گاهى در ( اوسرئن ) سلطنت مىكردند . در زمان قدرت ارمنستان آديابن ضميمهء ارمنستان بود ولى بعدها ارمنستان نتوانست ادس را از دستبرد پادشاهان آديابن يا نصيبين حفظ كند ، زيرا پارتها از آنان حمايت مىكردند . آديابنه ناحيهء آشور قديم ، شمال دجله و بين زاب صغير و زاب كبير . آذربرزين مهر از آتشكدههايى كه مخصوص كشاورزان و پيشهوران بود و در كوههاى ريوند در شمال غربى نيشابور قرار داشت . آذرفرنبع از آتشكدههاى دورهء ساسانى كه اختصاص به موبدان داشت و محل آن در كاريان پارس ، در نيمهء راه بين بندرعباس و دارابگرد بود . آذركيوان روحانى زردتشتى ايران ، مؤسس آيين معروف به آيين آذركيوان . از مردم شيراز يا حوالى آن و معاصر شاه عباس صفوى . و در دورهء سلطنت نور الدين