جهانگير با گروهى از مريدان خود به هند سفر كرد ، و در پتنه اقامت گزيد و در همانجا در سن 85 سالگى درگذشت . آيين آذركيوان تركيبى است از اديان اسلام ، زردتشتى ، يهودى ، مسيحى ، مانوى ، مزدكى ، و بودايى . فرقهء آذركيوان به حكمت اشراق شيخ شهاب الدين سهروردى توجه خاص داشتند . آذر گشسب آتشكده مخصوص جنگاوران و اشراف در دوره ساسانى . آذرنرسى - آذرنرسه از پادشاهان ساسانى ( 310 م . ) ، پس از هرمز دوم ( پدر ) بر تخت نشست ، چون پادشاهى ستمگر بود ، بزرگان ايرانى او را از پادشاهى انداخته ، هلاك كردند و منتظر زاييده شدن جنينى شدند كه زن هرمز دوم در شكم داشت . آراكوزى ( Arachosie ) رخج ناحيهء قديمى واقع بين درانجياق ( زرنگ ) از طرف مغرب و هند از طرف مشرق . ( امروز آراكوزى جزء بلوچستان است ) . آرام‌جان بيگم 855 ق . از زنان هوشمند و با اقتدار بود . وى همسر سلطان محمد ميرزا ( 830 - 855 ق . ) ، نوهء امير تيمور ( 771 - 807 ق . ) و زنى سخنور و باهوش و زيرك بود . در مدت كمى همسرش چنان شيفتهء او شد كه سررشته امور حكومت را به دست وى داد و اغلب اوقات احكام دولتى صادر مىكرد . آراميان قوم آرامى ، ساكنين قديم سرزمين آرام ( ممتد از مرزهاى غربى بابل تا مرتفعات آسياى غربى ) . چون زبان قوم آرامى در ميان اقوام همسايه رسوخ فراوان كرده بود ، تشخيص حدود قطعى سرزمين اين قوم دشوار است . آراميان در انتشار الفبا و پيشرفت تمدن تأثير فراوان داشته‌اند . در تورات مكرر از برخورد آراميان و عبرانيان سخن گفته شده است و نيز - آراميها . آرامى زبان نام دسته‌اى از زبانهاى سامى كه در اصل به سوريه تعلق داشته ، و با استقرار حكومت هخامنشيان در آسياى غربى به رواج آن افزوده شد . در امپراتورى هخامنشى زبان ديوانى به شمار مىرفت ، و چند قرن زبان ادارى و فرهنگى آسياى غربى شمرده مىشد . در بسيارى از زبانهاى ايرانى ميانه مانند پهلوى و پارتى ايرانى ميانه مانند پهلوى و پارتى و سغدى ، بعضى كلمات رايج را به آرامى مىنوشتند ، ولى به زبان خود مىخواندند . اين نوع كلمات و اين رسم را به زبان پهلوى هزوارش مىگويند . خط پهلوى و پارتى و سغدى نيز از خط آرامى اقتباس شده است . آراميها مردمى سامى نژاد بودند كه حدود سدهء پانزدهم پيش از ميلاد از شبه‌جزيرهء عربستان ، سوريه و عراق مهاجرت كردند . ساميها نام آرام را به كشور لبنان و سوريه و عراق اطلاق مىكردند . در تورات از كشور آرام ، سرزمينهاى واقع در شمال شرقى فلسطين تا