عباس قديانى
105
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
استاجلو قبيلهاى بودند كه به مساعدت شاه اسماعيل اول ( صفوى ) درآمدند . استاجلو : - عبد الله خان استاجلو استاجلو : - مرشد قلى خان استاجلو استاذسيس قيام - در سال 150 هجرى شخصى به نام استاذسيس در خراسان علم طغيان برافراشت و پيروانى در حدود سيصد هزار تن از نواحى هرات و بادغيس و سيستان گردآورد و زحمات زيادى براى دولت عباسيان فراهم ساخت . اين نهضت در مشرق ايران بالا گرفت و استاذسيس با سيصد هزار مرد جنگجو به سوى مرورود حركت كرد . در اينجا اجثم مرورودى با عدهاى به جنگ او برخاست ، ليكن اجثم و ياران او كشته شدند . در نهايت خليفه خازم بن خزيمه را به جنگ او فرستاد در طى اين مبارزان هفتاد هزار تن از پيروان او كشته شدند و چهارده هزار تن اسير گرديدند كه بلافاصله پس از پايان نبرد سرهاى آنان را از تن جدا كردند . قواى خليفه پس از آنكه بر استاذسيس دست يافتند او را به زنجير كردند و به بغداد بردند . منصور استاذسيس را در بغداد به دار آويخت و به حيات وى پايان داد . استال ( Stahl ) مدير كل روسى چارپارخانههاى ايران ( 1294 تا 1295 ه . ق . ) . استانما ايستگاههاى پستى هخامنشى بوده كه بعدها به صورت كوچكترين واحد ادارى درآمده است . در دوره سلوكيان استانما واحد كوچكتر هيپارخى بوده است . استخر در زمان اشكانيان در پارس نيز مثل ساير قسمتهاى ايران شاهان كوچك و دستنشانده حكومت مىكردند . شهر استخر و حوالى آن تحت حكومت مؤبدان معبد « آناهيتا » بود و بابك بر آن حكومت مىكرد و بعد از او پسرش شاهپور و بعد اردشير جانشين او شد . استخر در تمام مدتى كه اردشير در حال نبرد عليه اشكانيان بود پايتخت ساسانيان محسوب مىشد و پس از سقوط اردوان و شكست ديگر مدعيان مانند خسرو شاه اشكانى ارمنستان پايتخت ساسانيان از استخر به تيسفون منتقل گرديد . بعد از سقوط ساسانيان و تصرف ايران به وسيلهء اعراب مدتى ايران داراى حكومت مستقلى نبود و اين سرزمين تحت تسلط اعراب بود و شهرهاى مدينه در زمان خلفاى راشدين دمشق در زمان امويان و بغداد در زمان عباسيان مركز حكومت بود . بعد از قيام ايرانيان تا زمان سلجوقيان هيچگاه تمامى ايرانزمين زير يك درفش نبود كه بتوان گفت كدام شهر پايتخت بوده و پايتختهاى آن زمان با در نظر گرفتن اينكه در يك زمان چند شاه بر اين سرزمين حكومت مىكردند به شرح زير هستند : نيشابور - طاهريان . زابل - صفاريان . بخارا - سامانيان .