مراسم سوگوارى به جاى آوردند . ناگاه روزى ديدند كه آن فرزند محمودخصايل با چهرهء آفتاب‌شمايل چون ماه در برج جوزا مصحفى حمايل كرده « 1 » بعد از انقضاى چهارده سال كه در محفوظهء « فَاللَّهُ خَيْرٌ حافِظاً وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ « 2 » » از عمر شريفش گذشته بر در خانه چون ماه تمام شام اصحاب محنت و آلام را نور و سرور لا كلام داده و هريك از نزديك و دور آن درگاه چون طالبان ماه‌زبان به اداى ، الهلال و اللّه گشاده فنعم من قال : چه بخت بود كه ناگه به سر رسيد مرا * كه داد مژدهء وصل تو هركه ديد مرا زمرهء مريدان « 3 » نزد او دويدند و از او [ 6 ] شرح احوال و وقايع غيبتش را در مدّت هفت سال پرسيدند . گفت كه ، مرا فرقه‌اى از جنّ كه بر جادّهء اسلام مطمئن‌اند به ميانهء خود بردند و با من طريق رأفت و شفقت سپردند و مرا به حفظ قرآن فرمودند و ابواب تعليم شرايع بر روى من گشودند و تا غايت در ميانهء آن جماعت به اكتساب بضاعت مشغول بودم تا اكنون كه تكميل آن استطاعت نمودم عزيمت كرده به موطن موروثى خود آمدم فرقهء اصحاب ارادت قدومش را مثمر ثمرات سعادت دانسته او را بر مسند هدايت آباء عظام نشاندند . او نيز اقتداء به سنن سنّيهء اجداد و آباء فرموده كمال تورّع و دين‌دارى را پيش‌نهاد همّت داشته ، علم مقتدايى و پيشوايى به اوج آسمان ارشاد برافراخت . و چون ايّام حياتش منقضى گشت ، عوض او منصب سجاده‌نشينى اجداد و اطعام آينده و روندهء هر بلاد به فرزند او امير صالح سديد صلاح الدّين رشيد رسيد . او نيز به حكم « صلاح الدّين فى الورع » « 4 » دين آباء و اجداد به زيور ورع و پرهيزگارى صلاح افزود و برطبق واضحهء « و فساده فى الطمع » « 5 » ، چشم از هديه و نذر فرو بسته به امر زراعت مشغول بود و تهيهء

--> ( 1 ) . صفوة الصفا ، ص 73 : « بعد از هفت سال ناگاه محمّد را ديدند بر در خانه ايستاده و جامهء عنّابى پوشيده و كلاهى كه رسم آن زمان بود بر سر و دستار سفيد بر سر آن بسته و مصحف كلام حمايل گردن كرده » . ( 2 ) . يوسف ( 12 ) آيهء 64 . « خدا بهترين نگهدار است و اوست مهربان‌ترين مهربانان » . ( 3 ) . و : مريد . ( 4 ) . رستگارى دين در پارسايى است . و مقصود از ورع در اصطلاح اهل شرع پرهيز از مواضع اتّهام است . ( 5 ) . و فساد آن [ - دين ] در طمع‌كارى است . و اين عبارت متمّم عبارت بالاست .