پيشگفتار دوران زمامدارى شاه اسماعيل و چگونگى به قدرت رسيدن اين جوان ستيهندهء صوفىمشرب صف‌شكن همواره مورد توجّه وقايع‌نگاران و مورّخان بوده است . خاندان صفوى از زمان شيخ صفى تا ظهور شاه اسماعيل در گذر از آشوب‌ها ، و ستيز با حكومت‌هاى منطقه‌اى توانستند موقعيّت خود را نه تنها به عنوان پيشواى دينى ، بلكه به عنوان رهبرى سياسى - نظامى تثبيت كنند و در ميان تودهء مردم ، مريدانى فداكار و از جان گذشته فراهم آورند . زمانى كه شيخ صفى در اردبيل به بحث و فحص و ارشاد مردم مىپرداخت ، آوازهء زهد و تقواى وى در منطقه پيچيده بود . تا جائى كه خواجه رشيد الدّين فضل اللّه همدانى درنامه‌اى خطاب به پسرش ميراحمد كه حكومت اردبيل را بر عهده داشت ، سفارش وى را نموده و تأكيد كرده بود كه : « نوعىسازى كه جناب قطب فلك حقيقت ، و سبّاح بحار شريعت ، و مسّاح مضمار طريقت ، شيخ الاسلام و المسلمين ، برهان الواصلين ، قدوهء صفّهء صفا ، گلبن دوحهء وفا ، شيخ صفى الملة و الدّين - ادام اللّه تعالى بركات انفاسه الشريفه - از تو راضى و شاكر باشد ، و بر آستانهء ولايت‌پناه او پيوسته چون برده سر عجز و سوگوارى نهاده باشى ، و به يقين بشناسى كه خسرو ستارگان مستفيد رأى جهان‌آراى و كاتب فلك مفتون كلام