ميرزا حسن حسينى فسايى

963

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

طاب ثراه ، از حليه چشم عارى گشته ، مانند مابقى بازماندگان اين سلسله با اهل و عيال مأمور به توقف در اصفهان گرديد و با محرومى از هردو چشم در تحصيل مراتب علميه و علم انساب و تواريخ ، كوشيده ، سرآمد اهل زمان خود آمد و در سال 1226 كه اعليحضرت خاقان گيتىستان فتح على شاه ، مراحم گوناگون و اشفاق بىپايان دربارهء عموم سلسله هاشميه مبذول فرمود كه زخمهاى ناسورى آن جماعت ، به مراهم مهربانى التيام پذيرفت و هر يكى به منصبى سرافراز مىگرديدند ، جناب حاجى اسد اللّه خان در خدمت نواب و الا محمد تقى ميرزا حسام السلطنه والى بروجرد و لرستان كه شوهر خواهر حاجى اسد اللّه خان بود از اصفهان به بروجرد رفته ، رحل اقامت انداخته ، مدتها به احترام زندگانى نمود و در سال 47 [ 12 ] با اهل و عيال از بروجرد عود به شيراز نمود و در اول سال 1280 به رحمت ايزدى پيوست و آن جناب اگرچه از نور چشم محروم بود اما به حليهء دانائى آراسته گرديد و شاهد عدل در اين باب رساله‌اى است كه در احوالات خود از زمان ولادت تا سال 62 [ 12 ] تأليف فرموده و داد فصاحت و بلاغت را از اقتباس آيات قرآنى و احاديث نبوى و عبارات حكما و اشعار فارسى و عربى را داده ، ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ * . و جناب حاجى اسد اللّه خان را پنج نفر پسر بود : عالى جنابان : حاجى حسين على خان و مصطفى قلى خان و هدايت اللّه خان مشهور به درويش خان كه جز نامى از آنها باقى نيست . و پسر بزرگ آن جناب است : اديب اريب ، مقرب خاقان محمد اسمعيل خان . در سال 1217 در اصفهان متولد گرديد و در شهر بروجرد ، تحصيل كمالات لايقه را نمود و همه خطوط را خوب مىنوشت و در تحرير رسائل و رقعه‌جات عديل نداشت ، سالها در خدمت نواب محمد تقى ميرزا به منصب خوانسالارى برقرار بود و در سال در 47 [ 12 ] در خدمت والد خود به شيراز آمده ، مجاور مجلس حكمرانان مملكت فارس بود ، از وفور فراست و كياست به منصب منادمت و مصاحبت مخصوصش داشته ، در سفر و حضر ملازم ركابش فرمودند و در سال 1280 رخت سفر به جانب آذربايجان بسته ، مدتى در محفل مينو مشاكل حضرت اسعد ارفع و الا وليعهد دولت قوى شوكت سلطان مظفر الدين ميرزا ، ادام اللّه شوكته ، نديم مخصوص گرديد و به اين رهگذر سرمايه‌اى به هم بسته ، كلمه العود احمد گفته ، عود به شيراز نمود و در سال 89 [ 12 ] به رحمت ايزدى پيوست و او را دو نفر پسر بود كه هريك نور حدقه فراست و نور حديقه كياست بودند : عبد الرحيم خان و محمد قلى خان كسب كمالات لايقه را نموده ، در تحصيل مراتب علميه كوشيده ، هنوز حاصلى از مزرعهء زندگانى نبرده ، به رحمت ايزدى پيوستند و از عبد الرحيم خان سه نفر پسر باقى است كه هريك گلى از گلستان نجابت و نهالى از بوستان سعادتند : اول آنهاست : مقرب الخاقان خان بابا خان ، دوم و سيم مقربا الحضرت حاجى حبيب اللّه خان و حاجى هدايت اللّه خان در سال 1274 و 76 و 82 متولد شده ، در تحصيل كمالات لايقه كوشيده از مدخول املاك موروثه زندگانى به احترام دارند پسر دوم جناب حاجى اسد الله خان است قدوه بزرگان زمان ، اسوهء اكابر دوران ، مقرب خاقان حاجى نصر الله خان در سال 1219 در اصفهان متولد گشته ، مقدمات علميه و ادبيه را آموخته ، خط شكسته و نسخ تعليق را خوش نويسد ، رقعه‌جاتش را ارباب كمال براى خوبى خط و ربط نگاه دارند و تا سال 47 [ 12 ] در بروجرد در خدمت نواب محمد تقى ميرزا حسام -