ميرزا حسن حسينى فسايى
1389
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
سى و پنج ذرع بيشتر است و خندق گرد آن شهر باقى است و در سالهاى تر تا نيمهء آن ، پر از آب شود و در ميان اين قلعه و شهر زراعت كنند . « 1 » امامزاده حسن فسا و جماعتى از علما و بزرگان از اين شهر برخاستهاند : در كتاب ابن خلكان نوشته است « 2 » : ابو على حسن بن احمد بن عبد الغفار بن سليمان بن ابان فارسى فسوى در علم نحو و عربيه ، امام زمان بود و در خدمت سلاطين منزلتى بلند داشت ، مدتى در حلب در خدمت سيف الدولة بن حمدان پادشاه حلب به احترام گذرانيد ، پس عود به فارس نمود و عضد الدوله ديلمى او را احترام تمام فرمود روزى از او پرسيد ، چرا مىگوئيد قام القوم الازيدا به نصب زيدا ؟ در جواب گفت : « نصب به تقدير استثنى است » عضد الدوله فرمود زيد را رفع مىدادند به تقدير امتنع و ابو على در اين جواب كتابى نوشت و عضد الدوله مىفرمود : من غلامى از ابو على فسوى در علم نحو مىباشم . وقتى عضد الدوله براى جنگ با پسر عم خود تدارك مىنمود ، به ابو على فرمود : ما رأيك فى صحبتنا ، فقال : انا من رجال الدعاء لا من رجال اللقاء و اين
--> ( 1 ) . در معجم البلدان ياقوت ، ج 4 ، ص 260 و 261 ، آمده است كه : ( قال الاصطخرى : . . . فسا و هى مدينة مفترشة البناء ، واسعة الشوارع ، تقارب فى الكبر شيراز و هى اصح هواء من شيراز و اوسع ابنية ) . ( 2 ) . وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 361 ، چاپ مصر .