ميرزا حسن حسينى فسايى

833

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

تومان مقرر داشتند و ميرزا على اكبر خان را به لقب خانى و منصب وكالت فارس سرافراز فرموده ، او را ميرزا على اكبر خان وكيل گفتند و حكومت بلوك فسا در حق او عنايت گرديد . و نواب و الا حسام السلطنه از طريق جهرم وارد شيراز گرديد . و چون محرم سال 1285 رسيد ، اعليحضرت خديو زمان ، شاهنشاه معدلت توأمان ، ادام اللّه تعالى عمره و شوكته براى مزيد احترام دين و دولت ، ايام عاشورا را به تعزيه‌دارى خانواده نبوت و طهارت گذرانيد و نواب و الا حسام السلطنه ايالت لارستان و سبعه و نواحى بندرعباس را از نواب مهدى قلى ميرزا گرفته به نواب اسد اللّه ميرزا نايب الاياله دادند و حكومت بندر بوشهر را از اسد اللّه ميرزا نايب الاياله گرفته به ميرزا حسن على خان نصير الملك عنايت نمودند و ساير حكومتها به حال خود باقى بماند و چون مدتى از آن سنه گذشت و نواب اسد اللّه ميرزا به مقر حكومت خود رسيد ، عريضه از صيد سالم امام مسقط و نوشته‌اى از پلى « 1 » صاحب باليوز دولت انگليس ، خدمت نواب و الا ، حسام السلطنه آوردند و مضمون اين دو عريضه اولا : معذرت از تعويق در جواب رقم مبارك خواسته ، عذر خود را در گرفتارى اغتشاش بر عمان و طغيان اهالى اين سامان قرار دادند و پلى صاحب باليوز دولت انگليس در طى عريضه نوشته بود ، اگر نواب اشرف و الا اذن دهند اين بنده ، حاجى احمد خان را كه وزيرزاده مسقط و ايرانى الاصل است با خود آورده ، در شيراز شرفياب گشته ، كار بندرعباس [ به ] او واگذار شود كه رعايا ، شكايت از جور و اجحاف « 2 » عامل نداشته باشند و نواب و الا حسام السلطنه پلى صاحب باليوز دولت انگليس و حاجى احمد خان را از بوشهر بخواست و بعد از ورود آنها [ را ] مقضى المرام فرموده ، عود نمودند و اين گفت و شنودها تا ماه جمادى دويم اين سال [ 1285 ] : به درازا كشيد و چون نواب اسد اللّه ميرزا نايب الاياله [ و ] والى لارستان و سبعه و نواحى بندرعباس از واقعه استرداد سامان عباسى مطلع گرديد ، از ايالت لارستان و سبعه استعفا نموده ، عود به شيراز نمود و ايالت او را به نواب سليمان ميرزا برادرزاده نواب و الا ، حسام السلطنه ، ارزانى كردند و چون بزرگان مسقط صيد سالم را در تحت حمايت دولت انگليس ديدند ، بعد از اتحاد آرا بر صيد سالم شوريده ، خانه او را محاصره نمودند و صيد سالم از دروازه غير متعارف خود را با عيال به كشتى رسانيده ، از مسقط وارد بندرعباسى گرديد و بعد از چند روزى كه صلاح خود را در توقف ندانست از بندر به جزيره قشم كه از توابع و مضافات بندرعباسى است رفته ، رحل اقامت انداخت و كارگزاران دولت بهيه انگليس ، دست از جانبدارى صيد سالم امام مسقط كشيده ، حمايتى از او ننمودند ، بلكه حاجى احمد خان را كه از جانب صيد سالم ، حاكم نواحى عباسى بود ، احضار به بندر بمباى نموده ، دستور العمل حكومت نواحى عباسى را به او داده ، مراجعت نمود و چون خبر خرابى كارهاى امام مسقط و توقف او در جزيره قشم و رفتن حاجى احمد خان به بندر بمباى به نواب و الا حسام السلطنه رسيد ، مأمورى روانه بندرعباس فرمود كه هيچكس از نواحى عباسى ، دينارى به صيد سالم ندهد و چون حاجى احمد خان از اين حكم مطلع گرديد ، از بندر عريضه‌اى خدمت نواب و الا حسام السلطنه ، فرستاد كه اگر در سابق

--> ( 1 ) . Lewis Pelly متولد 1825 ، متوفى 1892 ، در فاصله سالهاى 1858 تا 1860 ، در ايران بود ابتدا دبير اول و سپس شارز دافر انگليس در ايران بود . ( 2 ) . در متن : ( اجحاف از ) .