ميرزا حسن حسينى فسايى

834

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

به نوكرى امام مسقط مأمور نواحى عباسى بودم ، اكنون از نوكرى او گذشتم و خود را نوكر و مأمور نواب اشرف و الا مىدانم [ و ] آنچه صيد سالم از وجوهات اين نواحى از من مىخواست بيشتر و بهتر به شما مىدهم ، نواب و الا ، استدعاى او را قبول فرموده حكم حكومت او را مرقوم نموده ، روانه داشتند . و در اين سال تمام نواحى فارس منتظم و اهالى آن به آسايش گذرانيدند . و عيد نوروز سنه ئيلان‌ئيل خيريت تحويل : در روز شنبه ششم ماه ذىحجه « 1 » ، ده ساعت و نيم و چهل و سه ثانيه از روز گذشته ، اتفاق افتاد و در پيشگاه حضور مبارك اعليحضرت شاهنشاه اسلاميان پناه ، خلد اللّه ملكه ، جشن نوروزى به پايان رسيد و روز چهاردهم اين ماه ، خبر عزل نواب اشرف و الا ، حسام السلطنه ، سلطان مراد ميرزا ، از حكومت مملكت فارس ، از دار الخلافه طهران به شيراز رسيد و اين خبر را در روز نوزدهم اين ماه از شيراز به بلده بهبهان رسانيدند و روز بيست و سيم اين ماه ، نواب اشرف و الا ، احتشام الدوله سلطان اويس ميرزا والى نواحى كوه‌گيلويه و بهبهان به عزم مسافرت به مملكت كردستان كه مقر حكومت والد ماجدش ، نواب اشرف و الا معتمد الدوله فرهاد ميرزا عم حقيقى اعليحضرت شاهنشاهى ، خلد اللّه ملكه بود ، از بلده بهبهان حركت نموده ، از راه رامهرمز و شوشتر و دزفول و خرم‌آباد فيلى و بروجرد و نهاوند و كرمانشاهان وارد سنندج بلدهء كردستان گشته ، در مهد آسايش غنود . و چون محرم سال 1286 رسيد ، اعليحضرت شهريار معدلت شعار ، ايام عاشورا را به تعزيه‌دارى اهل بيت نبوت ( ص ) گذرانيدند و فرمانفرمائى مملكت فارس را به حضرت اسعد اشرف ارفع و الا ، شاهنشاهزاده اعظم سلطان مسعود ميرزا ظل السلطان ادام اللّه بقاه عنايت فرمودند و وزارت و پيشكارى حضرت معظم اليه به جناب جلالت‌مآب حاجى محمد قلى خان آصف الدوله قاجار ، برقرار گرديد و در ماه صفر اين سال وارد شيراز شدند و حكومت كوه‌گيلويه را به امير الامراء العظام ابو الفتح خان صارم الدوله ، خلف الصدق امير كبير خان بابا خان سردار ارزانى فرمودند و ايالت لار و حكومت بوشهر و دشتى و دشتستان كما فى السابق با ميرزا حسن على خان نصير الملك شيرازى باقى گذاشتند : و هم در اين سال [ 1286 ] : ايالت و حكمرانى اصفهان را به استقلال به جناب جلالت‌مآب ، ميرزا فتح على خان صاحب ديوان شيرازى كه در سال گذشته به وزارت و پيشكارى آن مملكت برقرار بود ، عنايت و مرحمت فرمودند و در اوايل ماه جمادى اول اين سال تا اوايل ماه رجب ، وباى عام در شيراز و بلوكات فارس بروز كرده ، جماعتى را هلاك نمود . و موكب همايون شاهنشاهى روز بيستم ماه شوال « 2 » اين سال ، به عزم سفر گيلان نهضت فرموده ، روز يازدهم ماه ذىقعده « 3 » اين سال شهر رشت ، محل نزول اجلال گرديد و روز غره ذىحجه اين سال « 4 » از شهر رشت نهضت فرموده روز پانزدهم اين ماه ، دار الخلافه طهران به فر قدوم ميمنت لزوم ، موكب همايون زينت يافت و حكومت بندرعباس مانند سال گذشته در عهدهء حاجى احمد خان باقى بود و تمام مملكت فارس از فرط اهتمام حضرت اسعد اشرف و الا

--> ( 1 ) . برابر با 20 يا 21 مارس 1869 . ( 2 ) . برابر با 20 ژانويه 1870 . ( 3 ) . برابر با 12 فوريه 1870 . ( 4 ) . برابر با 4 مارس 1870 .