ميرزا حسن حسينى فسايى

832

فارسنامه ناصرى ( فارسى )

هر ماه از هر سال را به تفصيل قسمت كرده ، مواظبت نمايند : روز شنبه : براى انعقاد سلام خاص و عام ، روز يكشنبه : براى ديوان مظالم و ملاحظه عرايض ديوانخانه عدليه ، دوشنبه : روز تعطيل از كارها ، روز سه‌شنبه : براى اجراى بروات ديوانى و فرامين دولتى ، روز چهارشنبه : مختص محاسبات خزانه عامره و كتابچه‌هاى دستور العمل ممالك محروسه ايران ، روز پنجشنبه : مخصوص عرايض وزراء جنگ و دول خارجه ، روز جمعه : روز عبادت معبود به حق و فراغت از جميع كارهاى ديگر . و چون نواب اشرف و الا حسام السلطنه ، مدتى در بندرعباس بماند و جوابى از امام مسقط و باليوز انگليس نرسيد ، حكومت كليه بندرعباس و شميل و ميناب و تمام آن نواحى را ضميمه حكومت لارستان و سبعه فرموده ، به نواب مهدى قلى ميرزا عنايت نمود و از بندرعباس حركت كرده از شهر لار گذشته ، وارد بلدهء جهرم شدند و ميرزا على محمد خان قوام الملك كه در زمان توقف نواب و الا ، حسام السلطنه در داراب تعهد نظم ايلات بهارلو و اينالو را نمود ، بعد از حركت نواب معظم اليه ، از داراب به سمت بندرعباس ، قوام الملك چون از استمالت ايل بهارلو مأيوس گرديد جمعيتى از چريك بلوك داراب و نوكرهاى خود فراهم آورد كه [ به ] تهديد آنها را در اطاعت خود درآورد ، چون جماعت بهارلو در پنهانى ، از مشير الملك مأمور به نافرمانى از قوام الملك بودند ، در خيال ستيزه‌كارى برآمده ، در برابر قوام الملك ايستادند ، بعد از اندك مجادله ، قوام الملك ، صلاح خود را در جنگ نديده ، عود به شهر داراب نمود و چون از حمايت مشير الملك ، مأيوس بود ، در جانبدارى نواب حسام السلطنه فايده نمىديد كه گفته‌اند : اذا عاداك الوزير لاينفعك الامير ، كارهاى خود را گذاشته ، به جانب طهران شتافت و نواب حسام السلطنه كه در اين وقت در بندرعباس توقف داشت ، از اين فقره مطلع گرديد ، حكومت داراب را به ميرزا على اكبر خان فسائى حاكم بلوك فسا كه اباعن جد به ضابطى نواحى داراب برقرار بود ، عنايت فرمود و حكومت ايل بهارلو و اينالو را ضميمه آن نمود و قوام الملك چون وارد طهران گرديد و كيفيت حكومت ميرزا على اكبر خان را شنيد ، مبلغى به رسم پيشكش به امناى دولت عليه داده ، روى آنها را با خود داشت و عليرغم ميرزا على اكبر خان داماد مشير الملك ، مبلغ دوازده‌هزار تومان بر اصل ماليات بلوك فسا كه هشت‌هزار و صد و شصت تومان بود ، بيفزود و حكومت اين بلوك را ضميمه داراب و ايل بهارلو و اينالو نموده ، فرمان مبارك همايونى در اين باب صادر نمود و چون مىدانست كه مشير الملك مهما امكن دست از اخلال كارهاى او ، كوتاه نخواهد نمود ، براى تقويت و اصلاح امور خود ، حاجى ميرزا زمان خان ، عموى جناب فرخ خان امين الدوله كاشانى را به مصاحبت خود از طهران حركت داده ، در بلدهء جهرم ، خدمت نواب و الا ، حسام السلطنه رسيدند و حكومت داراب و فسا و ايل بهارلو و اينالو را از ميرزا على اكبر خان گرفته ، به جناب قوام الملك دادند و چون معادل چهار خمس تمام املاك بلوك فسا ملك موروثى اجدادى ميرزا على اكبر خان و بنى اعمام او بود ، و آنچه را قوام الملك بر اصل ماليات بلوك فسا افزوده بود ، ضرر و خسران ميرزا على اكبر خان و بنى اعمام او بود ، لهذا ميرزا على اكبر خان بىتأمل ، به تعجيل تمام از جهرم راه طهران را گرفته ، به زودى وارد دار الخلافه گرديده ، اظهار تظلم و بىاعتدالى در ماليات بلوك فسا نمود و بعد از يك سال توقف در طهران ، امناى دولت جاويدعدت مبلغ هشت‌هزار تومان از بيست‌هزار تومان كه ماليات بلوك فسا ، قرار داده بودند از جزء جمع فسا موضوع داشته ، اصل ماليات را دوازده‌هزار