به جانب قراباغ روانه نمود و صورت مصالحه در تواريخ مفصله قاجاريه ثبت و ضبط است . « 1 » و عيد نوروز سنه سيچقان‌ئيل در پنجم ماه رمضان اين سال : [ 1243 ] « 2 » اتفاق افتاد و چون جناب آصف الدوله اللّه يار خان قاجاردولو ، مدتى در آذربايجان به لشكركشى و چندى در شهر تبريز اسير بسقاويچ روسى بود و سررشته جمع و خرج متوجهات ممالك محروسه گسيخته گشته بود ، در بدايت اين سنه ، باز وزارت عظمى را به ارث و استحقاق به جناب عبد اللّه خان امين الدوله اصفهانى عنايت فرمودند و اعليحضرت شاهنشاهى به اقتضاى وقت تابستان در اطراف طهران و باغات شميران « 3 » اوقات را گذرانيدند . و در اواسط ماه جمادى اول سال 1244 « 4 » موكب ظفرشعار به جانب شهر قم نهضت فرمود و بعد از چهار روز توقف به صوب سلطان‌آباد از توابع كزاز كه از مستحدثات يوسف خان گرجى سپهدار است ، حركت نمود و بعد از ورود به شهر سلطانيه غلامحسين خان « 5 » سپهدار دويم حاكم عراق خلف الصدق سپهدار اول ، تمامت مايعرف خود را از نقد و جنس حتى قباله املاك موروثه و مكتسبه را بر طبق اخلاص گذاشته ، پيشكش پيشگاه شاهنشاه جهان‌پناه نمود و سر افتخار را از گنبد دوار گذرانيد و سيورسات و علوفه سپاه را از انبارهاى خاصه خود ادا نمود و مورد عنايت شاهنشاهى گرديد و موكب اعلى بعد از قرار كارهاى عراق نهضت فرموده ، در بيست و هفتم ماه جمادى دويم « 6 » در طهران نزول اجلال نمود و چون قرارهاى مصالحهء دولتين ايران و روس به حضرت ايمپراطور عرضه داشتند گربايدوف « 7 » نام كه از امراى كرام و خواهرزاده بسقاويچ بود ، از شهر پطرزبورغ « 8 » براى انجام و استحكام كارها روانه دار الخلافه طهران نمود و در هر منزلى لوازم احترام را در حق او به‌جا آوردند و بعد از ورود به دار الخلافه بعد از سه روز چنان كه رسم سفراى بزرگ است به دربار معدلت مدار آمده ، نامه محبت ختامه و هداياى حضرت ايمپراطور را از نظر همايونى گذرانيد و در سرائى كه مهمانخانه ايلچيان روس بود منزل نمود و از احترامات بيش از اندازه كه از لوازم مهمان‌نوازى است مغرور گشته ، اعلى و ادنى را به نام خواندى و سخنان ناهموار بر زبان راندى و امناى دولت درشتيهاى او

--> ( 1 ) . متن كامل اين قرارداد را در ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 2 ، و روضة الصفا ، ج 9 ، ص 686 ، بخوانيد . ( 2 ) . برابر با 21 مارس 1828 . ( 3 ) . در متن : ( شمران ) . ( 4 ) . برابر با دههء آخر نوامبر 1828 . ( 5 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 2 ، ص 24 . ( 6 ) . برابر با 4 ژانويه 1829 . ( 7 ) . Alexander Sergeyewich Griboyedov الكساندر سرگويچ گريبايدوف در 4 ژانويه سال 1794 در مسكو متولد شد و پس از اتمام تحصيلات وارد ارتش روسيه گرديد و سپس در سال 1817 به خدمت وزارت امور خارجه درآمد ، او به ادبيات و نويسندگى علاقه داشت و در مجامع ادبى آمد و شد مىكرد و در سال 1819 به سمت دبيرى سفارت روسيه در طهران رسيد ، در سال 1826 با سمت منشى سياسى ژنرال پاسكويچ در تفليس متوقف شد و چند بار با عباس ميرزا مذاكره كرد و شرايط عهدنامه تركمان‌چاى بيشتر توسط او طرح و تنظيم شد و بعدا به سمت وزيرمختار روس در دربار ايران تعيين گرديد او كه مردى مغرور بود و نسبت به ايرانيان به ديده تحقير مىنگريست در نتيجه هجوم مردم به محل اقامتش در روز چهارشنبه ششم شعبان 1244 كشته شد ( صدر التواريخ ، ص 121 ، ح 4 ) . ( 8 ) . پترسبورگ : Petersburg : لنين‌گراد .