فرمود و در هر كناره از حدود ممالك ، شاهزاده و اميرى را مأمور نمود و چون مدتى در چمن سلطانيه توقف فرمود براى تغيير آب و هوا ، موكب و الا از آنجا نهضت نمود و بلوك سجاس رود خمسه را لشكرگاه فرمود و چون هواى خريفى روى به سردى آورد ، از سجاس‌رود حركت فرموده روز نهم شوال « 1 » اين سال شهر طهران از قدوم شهريار جهان طعنه‌زن عرصه جنان آمد . « 2 » و عيد نوروز سنه تخاقوىئيل در شب هفدهم ماه ربيع اول سال 1228 « 3 » اتفاق افتاد و اعليحضرت فتح على شاه قاجار جشن نوروزى را در دار الخلافه طهران گذرانيد و فرامين احضار سپاه ظفر شعار صادر گرديد و در اندك مدتى حاضر ركاب مستطاب شدند و موكب و الا براى انتقام از جماعت روسيه ، روز نوزدهم ماه جمادى اول اين سال « 4 » از طهران نهضت فرموده ، در چمن اوجان آذربايجان نزول اجلال نمود « 5 » و چون سردار سپاه روس از ورود شاهنشاه ايران با سپاه بىپايان به صحراى اوجان مطلع گرديد و خبرى ديگر به او رسيد كه ناپليون ايمپراطور فرانسه باز با دولت روس بر هم زده به تسخير ممالك روسيه همت گماشته است و از اين دو خبر هولناك متوحش گرديد و معتمدى را نزد سرگوراوزلى بارونت « 6 » وزير مختار دولت انگليس فرستاد و طلب مصالحه با دولت عليه ايران را نمود و بعد از اداى رسالت وزير مختار مزبور و مشاورت اهالى حل و عقد قرار را بر مصالحه دادند و حاجى ميرزا ابو الحسن خان شيرازى را براى انجام اين كار روانه قراباغ نمودند و بعد از ورود ، عقد مصالحه را منعقد نمود و عهدنامه را بر دو ورقه مشتمل بر يازده فصل طويل الذيل نگاشتند و چون چندان مناسبتى با اين فارسنامه نداشت مضامين آنها را بر تواريخ مفصله قاجاريه حواله داد و تاريخ اين مصالحه روز بيست و نهم ماه شوال اين سال : [ 1228 ] است . « 7 » و چون اعليحضرت فتح على شاه خيال را از جانب سپاه روس آسوده داشت ، رايات ظفر - آيات را از چمن اوجان افراشته ، شهر طهران ، رشك غرفات جنان گرديد . و هم در اوايل اين سال : [ 1228 ] پيش از حركت موكب اجلال جناب حاجى محمد حسين خان امين الدوله مستوفى الممالك اصفهانى ، مأمور به نظم صفحات فارس و عراق گرديد و جناب عبد اللّه خان ولد ارجمندش كه بيگلر بيگى اصفهان بود احضار به حضور مبارك گرديد و به جاى والد ماجد خود برقرار گرديد و به منصب استيفاى ممالك و لقب امين الدوله قرين افتخار آمد و جناب حاجى محمد حسين خان نظام الدوله لقب يافت . « 8 » و هم در اين سال : [ 1228 ] دو نفر عرب فصيح زبان بليغ بيان ، با عريضه ارادت ترجمان از جانب امام يمن « 9 » به دربار معدلت‌مدار آمد و مضمون عريضه آنكه از تعديات

--> ( 1 ) . برابر با 16 اكتبر 1812 . ( 2 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 480 ، ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 224 . ( 3 ) . برابر با 21 مارس 1813 . ( 4 ) . برابر با 20 مه 1813 . ( 5 ) . در ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 227 : ( در 19 جمادى الاولى از طهران به باغ نگارستان شد ) . ( 6 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 480 . ( 7 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 493 ، و برابر است با 12 اكتبر 1813 ، و ر ك : متن كامل قرارداد در ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 244 تا 250 . ( 8 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 255 . ( 9 ) . ر ك : ناسخ التواريخ ، ج 1 ، ص 255 .