شهريار جهان آقا محمد خان متولد گرديد ، سيمين : نواب محمد ولى ميرزا در غره شوال از بطن مستوره‌اى اصفهانيه ولادت يافت . چهارمين : نواب كامياب مستطاب عباس ميرزا در روز چهارم ماه ذيحجه از بطن دختر نيك‌اختر فتح على خان قاجار دولو به عرصه جهان آمد و پنجمين : نواب كامياب حسينعلى ميرزا در روز عيد اضحى « 1 » از بطن صبيهء مرضيهء جعفر خان « 2 » پسر قادر خان عرب عامرى والى بسطام متولد گرديد و هر يك از اين پنج تن در حدايق ممالك ايران ، نهالى بارور شدند و چون اين شاهزادگان يا بنفس نفيس مباشر ايالت و دارائى مملكت فارس شدند مانند نواب حسين على ميرزا كه نزديك به چهل سال به فرمانفرمائى فارس پرداخت و نواب محمد على ميرزا كه خود در سالى و خلف الصدقش نواب طهماسب ميرزا مؤيد الدوله مدت هفت سال ايالت فارس نمودند و نواب مستطاب عباس ميرزا اگرچه به نفس نفيس مباشر ايالت فارس نگرديد ليكن به ولايت‌عهد دولت كه رتبهء دويم سلطنت است برقرار بود و سالها اخلاف صدقش بر اريكه سلطنت و دولت عجم و ايالت مملكت فارس تكيه زدند و چندين تن از پسران نواب محمد ولى ميرزا به ايالت بنادر و بلوكات فارس برقرار گشتند ، تاريخ ولادت آنها را زينت كتاب فارسنامهء ناصرى نمودم و نواب محمد قلى ميرزا را كه به لقب ملك‌آرائى مفتخر گرديدند بالتبع نگاشته شد . و عيد نوروز سنه ايت‌ئيل در دويم ماه رجب سال 1204 « 3 » اتفاق افتاد و شهريار ظفر - شعار آقا محمد خان قاجار به لوازم جشن نوروزى پرداخت . و در سيم ماه رمضان همين سال [ 1204 ] « 4 » : براى تسخير مملكت فارس از دار السلطنه طهران نهضت فرموده ، در چمن گندمان نزول اجلال نمود « 5 » و على قلى خان برادر خود و محمد قلى خان پسرعموى خود را روانه كوه‌گيلويه داشت و چون اهالى آن نواحى و ميرزا سلطان محمد خان والى بهبهان از سوء سلوك زنديه ، رنجيده‌خاطر بودند سر در چنبر اطاعت درآورده ، پيشكش داده ، منتظر رجوع خدمت شدند و نواب اميرزاده لطف على خان در شيراز تهيه جنگ را ديد و چندين هزار نفر سواره و پياده ، فراهم آورده از شيراز به استقبال شهريار قاجار نهضت نمود و در خارج دروازه شيراز ، چند روزى در انتظار خبر از اردوى اعلى تأمل نمود كه اخبار رسيد [ كه ] حضرت شهريارى از چمن گندمان براى نظم خمسه به جانب زنجان و قزوين لواى اقتدار برافراشت « 6 » و نواب معزى اليه چون فراغتى ديد ، حكومت شهر شيراز را به خسرو خان برادر خود كه طفلى خردسال بود واگذاشت و جناب حاجى ابراهيم كلانتر را به وزارتش مأمور داشت و قلعه شيراز و سپاه قراول برج و بارو را به برخوردار خان زند سپرد و محافظت حرمسرا و ارگ شاهى را به محمد على خان ايشك آقاسى مقرر نمود . « 7 »

--> ( 1 ) . ( دهم شهر ذى حجه ) . روضة الصفا ، ج 9 ، ص 226 . ( 2 ) . در روضة الصفا ، ج 9 ، ص 226 : ( محمد جعفر خان عرب ) . ( 3 ) . ذيل گيتىگشا ، ص 324 . . برابر با 21 يا 18 مارس 1790 . ر ك : ترجمه انگليسى ، ص 36 ، ح 173 . ( 4 ) . برابر با 17 مه 1790 . ( 5 ) . ذيل گيتىگشا ، ص 326 . ( 6 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 9 ، ص 230 . ( 7 ) . ر ك : تاريخ ايران ، ملكم ، ج 2 ، ص 65 .