ميرزا حسن حسينى فسايى
477
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
حضرت خير الانام ( ص ) وارد خراسان گرديد و اعليحضرت شاه صفى ، مهماندار معين فرمود و هزار تومان عراقى براى او فرستاد . « 1 » و هم در اين سال [ 1050 ] : مير مهناى « 2 » عرب خزاعى با چندين قبيله از خزاعه از مملكت روم به ايران آمد و به فرمان پادشاه جمجاه در بلوك زيدون بهبهان كوهگيلويه و ناحيهء جراحى دورق كه در اين زمان به ناحيهء فلاحى شهرت يافته است ، خيمههاى سياه عربى برپا داشته ، توقف نموده والى آن سامان گرديد . [ وقايع فارس در روزگار شاه عباس ثانى ] و در اواخر سال 1051 : موكب و الا ، از اصفهان تشريففرماى كاشان گرديد . « 3 » و در دوازدهم ماه صفر سال 1052 : رخت سفر آخرت را بربست « 4 » و مدت ملكدارى او پانزده سال و شش ماه بود و جنازهء او را به شهر قم برده ، در جوار روضه حضرت معصومه ( ع ) دفن نمودند و عمارت فين كاشان از بناهاى اوست و برحسب مشاورت امراى عظام قزلباش و اعيان طايفهء شاهسون ، شاهزاده آزاده ، عباس ميرزا « 5 » ، خلف الصدق شاه صفى صفوى ، غفرانپناه كه از عمر مباركش نه سال گذشته بود ، در شهر كاشان به جاى پدر ، بر اريكه سلطنت و تخت شاهى نشانيده ، خطبه و سكه ممالك محروسه ايران را به نام او زينت دادند و به مصلحت و خيرانديشى ، بقاياى ماليات و صوادر كه در محال بلاد بازمانده بود و مبلغ آن از پانصد هزار تومان عراقى ، تجاوز داشت ، به صيغه تخفيف رعايا ، مقرر گرديد « 6 » و از كاشان تشريففرماى قزوين گرديده ، به انتظام امور رعيت و سپاه ، پرداخت و در نهى از شرب خمر و مسكرات ، مبالغتى تمام فرموده تمامى چاكران را به توبه نصوح بازداشت و اين توبه از چاكران به عموم اهالى ايران سرايت نمود و امام قلى خان « 7 » پادشاه تركستان كه به عزم حج و نيت زيارت مدينه طيبه ، در خراسان توقف داشت در اين سال تشريففرماى قزوين گرديد و اعليحضرت شاه عباس ثانى دو فرسخ به استقبال او رفته ، لوازم مهربانى را به جاى آورده ، دوش به دوش وارد قزوين شدند ، پس تدارك سفرى كه سزاوار پادشاهان است براى او فرموده ، پادشاه تركستان روانه مقصود گرديد . و در همين سال [ 1052 ] : نواب ميرزا معين الدين محمد شيرازى به طيب خاطر لقب وزارت ، بلكه عمل ايالت مملكت فارس را به ولد ارجمند خود ميرزا محمد هادى واگذاشته ، بقيهء عمر را به اعمال خيريه گذرانيد . و در سال 1053 : از جانب سنى الجوانب ، سلطان ابراهيم خان قيصر روم ، ايلچى با نامه مودت ختامه كه مشعر بر تعزيت و تهنيت بود ، خدمت حضرت اشرف اعلى رسيده مورد عنايت گرديد . و در سال 1055 : جاننثار خان « 8 » كه از اعيان و رجال دولت هندوستان بود ، از جانب
--> ( 1 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 463 . ( 2 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 463 : ( مهنا خان ) . ( 3 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 463 . ( 4 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 463 . ( 5 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 463 . ( 6 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 464 . ( 7 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 464 . ( 8 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 466 .