قلعه را خراب نمودند . در ميانه خبر رسيد كه سلطان محمد خان پسر سلطان مراد خان قيصر روم زندگانى را بدرود نمود و خلف الصدقش ، اعليحضرت سلطان احمد خان كه جوانى شانزده ساله بود به جاى پدر بر تخت سلطنت ممالك روم قرار گرفت « 1 » و اين خبر باعث قوت خيال شاهنشاهى شده ، موكب همايون براى تسخير نخجوان و ايروان ، نهضت فرموده از نخجوان گذشت و تمامت اهل جلفا كه ارمنى مذهب بودند كوچانيده ، روانه اصفهان داشت « 2 » كه در كنار زاينده‌رود ، زمين وسيعى به آنها داده كه هر يك به اندازه رتبه خود خانه ساخته ، متوطن گردند و بعد از اتمام اين محل را نيز جلفا گويند ، پس اردوى اعلى وارد خطه ايروان گرديده ، شهر و دو قلعه كه متصل به شهر بود ، محاصره فرمود و شريف پاشا « 3 » با توپخانه و سپاه رومى متحصن گشتند و حضرت شهريارى همت را بر گشودن قلعه گماشت و تمامى زمستانرا با سپاه فراوان در خارج شهر ايروان توقف فرمود . و عيد نوروز سنه لوىئيل در روز نوزدهم ماه شوال سال 1012 : اتفاق افتاد و پادشاه كامكار به عيش و عشرت مشغول گشت و الكسندر خان والى گرجستان به پايهء سرير اعلى آمده ، دو طبق طلاى مسكوك بنام نامى اعليحضرت شاهنشاه آورده ، از حضور مبارك گذرانيده ، مورد عنايت شاهانه گرديد « 4 » و چون در اوائل سال گذشته ، آقايان بغداد و اوزن احمد كه به وفور عقل ممتاز بود ، سر از اطاعت والى بغداد كشيده ، رقم حكومت عراق عرب و بغداد را به نام خود كرده ، عريضه به پايه سرير معدلت مسير شاهنشاهى فرستاده بود كه اگر سردارى از جانب سنى الجوانب شاهى به اين نواحى آيد ، بىكلفت خاطر در اطاعت او شويم و اعليحضرت شاهنشاهى ، اللّه‌وردى خان ، بيگلربيگى فارس را مأمور فرمود كه با سپاه فارس از راه شولستان و بهبهان و خوزستان به بغداد رفته ، اگر اوزن احمد در آنچه « 5 » معروض داشته ، صادق است ، دار السلام بغداد را متصرف شود و چون نواب بيگلربيگى نزديك بغداد رسيد ، اوزن احمد از عريضه خود انكار نمود و دروازه‌هاى « 6 » شهر بغداد را بسته ، متحصن گرديد و نواب بيگلربيگى شهر را محاصره نمود « 7 » كه از جانب شهريارى چاپارى وارد گشت كه چون در تسخير نواحى آذربايجان عازم گشته‌ايم ، اگر اوزن احمد در بغداد متحصن شود ، متعرض او نشده بر جناح استعجال روانه آذربايجان شود و بيگلربيگى فارس شهر بغداد را گذاشته ، با سپاه فارس و خوزستان و لرستان روانه ايروان گرديد . « 8 » و در روز عاشوراى محرم سال 1013 : شريف پاشا والى ايروان و نخجوان و شيروان و ارمنستان ، با سپاه رومى كه در قلعه‌هاى ايروان متحصن بودند و مدتى پاىمردانگى در محافظت

--> ( 1 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 353 ، عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 646 . ( 2 ) . ر ك : عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 668 . ( 3 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 356 . ( 4 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 353 ، عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 647 . ( 5 ) . در متن : ( در آنچه را ) . ( 6 ) . در متن : ( دروازهاى ) . ( 7 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 359 ، عالم‌آراى عباسى ، ج 2 ، ص 660 . ( 8 ) . ر ك : روضة الصفا ، ج 8 ، ص 359 .