محمد بن حسن بن قارى را كه رتبه پيشكارى او را داشت كشتند « 1 » . در سال 251 : بيشتر مردم از مستعين خليفه رنجيده ، جماعتى از بيعت او اعراض نموده ، در بيعت محمد بن جعفر متوكل عباسى درآمدند و او را المعتز باللّه گفتند و جماعتى در بيعت احمد مستعين بن معتصم باقى بودند و با جماعت ديگر جدال كردند . تا در سال 252 : مستعين خود را از خلافت معزول داشته به خلافت المعتز باللّه راضى گشت . [ وقايع فارس در روزگار المعتز بالله ] در همين سال [ 252 ] : معتز خليفه ، مستعين معزول را روانه سفر آخرت فرمود « 2 » . هم در اين سال [ 252 ] : حكمرانى مملكت فارس به على بن حسين بن شبل ارزانى گرديد « 3 » . در سال 254 : در بيست و پنجم ماه جمادى دويم ، حضرت امام على النقى بن امام محمد - الجواد التقى ابن امام على الرضا سلام اللّه عليهم به جوار رحمت الهى رسيد و ولادت آن حضرت سيزدهم ماه رجب سال 212 « 4 » بود و شيخ ميثم بحرينى عمر آن جناب را چهل و يك سال و نه ماه گفته است « 5 » . و در سال 237 « 6 » : صالح بن نصر كنانى بر سيستان غلبه كرد و يعقوب بن ليث صفار كه به معنى رويگر است و گذران اين پدر و پسر در سيستان از رويگرى بود با صالح موافقت داشت و طاهر بن عبد اللّه بن طاهر والى خراسان ، سيستان را از دست صالح بگرفت ، پس درهم بن حسين بر سيستان فائق آمد و يعقوب را سپه‌سالار سپاه خود نمود و چون درهم از ضبط بلاد و نظم سپاه عاجز آمد ، يعقوب به حسن « 7 » تدبير اختيار را از درهم گرفته در رتق و فتق ملكى ، تصرفى

--> ( 1 ) . ( ابن قريش به ناحيه اصطخر رفت و با سپاه مكاتبه كرد و به آنان اعلام كرد كه مىخواهد بر عبد اللّه بن اسحاق بتازد ( سپاه ) به يارى وى برخاستند . . . و على بن حسين بازگشت و بر عبد اللّه حمله برد و او را از خانه‌اش بيرون كرد و اموال و اثاثش را غارت نمود و . . . عبد اللّه به بغداد بازگشت و على بن حسين را بر خود امارت دادند ) . تاريخ يعقوبى ، جلد دوم ، ص 530 . ( 2 ) . مستعين سه سال و نه ماه و دو روز خلافت و بيست و هفت سال عمر كرد در مدت خلافت از سست‌رائى شش وزير نشاند . سعيد حاجب او را خفه كرد . ( ر ك : تاريخ گزيده ، ص 327 - 326 ) . ر ك : كامل ، ج 5 ، ص 331 . در - مورد استعفاء مستعين ر ك : تاريخ يعقوبى ، جلد دوم ، ص 531 . ( 3 ) . ر ك : طبرى ، جلد سوم ، ص 1698 ، 1705 ، 1741 . و كامل ، ج 5 ، ص 340 . ( 4 ) . حمد اللّه مستوفى مىنويسد كه ( روز شنبه منتصف رجب 214 در مدينه متولد شد ) . ( تاريخ گزيده ، ص 206 ) ، در تاريخ گزيده آمده است كه عمر آن حضرت ( سى و نه سال و يازده ماه و هيجده روز ) بود . ( ص 206 ) . ( 5 ) . ابن ميثم : على بن ميثم بحرينى يا بحرانى ملقب به كمال الدين و مفيد الدين و عالم ربانى از اكابر علماى اماميه قرن هفتم هجرى است ( بعد از سال 681 هجرى ) كه فقيه ، محدث ، فاضل ، اديب كامل ، حكيم متاله و فيلسوف و متكلم بود . ( ر ك : ريحانة الادب ، جلد ششم ، ص 174 ، چاپ دوم ، تهران 1335 ) در الاعلام زركلى آثار او چنين است : القواعد ، استصقاء النظر فى امامة الائمه الاثنى عشر ، آداب البحث و تجريد البلاغه ( جلد هشتم ، ص 293 و 294 چاپ سوم ) . او استاد علامه حلى است و شرح نهج البلاغه را به نام عطاملك جوينى حكمران بغداد و عراق ، تاليف و در سال 679 فوت كرده است . ( تاريخ مغول ، ص 503 و 504 ) . ( 6 ) . مؤلف اين واقعه را كه برحسب تقدم تاريخى مىبايد بعد از وقايع سال 236 ضبط مىكرد در اينجا آورده است تا تمهيد مقدمه‌اى باشد براى حوادث سال 255 و روى كار آمدن يعقوب ليث . ( 7 ) . در متن ( به حس ) .