مؤلف مجهول
97
ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى )
مع تارتق و بيلاكات آمده ، شهنشاه والاجاه را دعا نموده به ركاببوسى همايون مشرّف شدند . چون انجام ولايت ديزق مع توابع و لواحق آن بر وفق دلخواه ميسر آمد آنگاه امارتپناه ايالت آگاه محمد حكيم دادخواه را بر آن ولا حاكم بالاستقلال نموده ، از آن ديار به فرمان سلطان صاحب اقتدار ، سرادق اقبال را فراشان چابك دست نيكوكار بر اشتران بختى بار كرده از آن سرزمين مراجعت فرموده ، رو به جانب مكان مقصد نهاده ، روان گرديدند . و لشكر نصرت اعتبار در ركاب امير بختيار معا توجه نموده ، به دو منزل ، ولايت سمرقند فردوس مانند را مضرب اوتاد بلند مقام ساختند و روزى چند در آن اولكاى جنّتفرساى روحافزاى توقف فرموده ، بعد از آن رايات ظفرآيات مراجعت را به جانب قبة الإسلام بخاراى شريف افراشته ، منزل و مراحل طى نموده ، غبار موكب مبارك اثر توتياى بصر اهالى مستقرّ سرير سلطنت گرديده ، با تجمل از حد افزون و با شوكت از قياس بيرون ، داخل فاخرهء بخاراى شريف شده ، در نيكوترين هنگام شهنشاه نيكو نام به ارك اعلى و به پايتخت و الا قرار گرفت . بر ضمائر خردمندان فطرتگزين پوشيده و مختفى نماند كه چنانچه در هنگامى كه ولايت ديزق مع توابع و لواحق آن از دست جماعت عناد پيشگان قرق يوز داخل دولتخانهء صاحبقرانى گرديده ، به آن كينهوران فسادپيشه بىدولتى رويداد شد . محمد على خان خوقندى كه به اين جماعت كينهء ديرينه داشت از اين وجه دائما مترصد وقت بوده فرصت نگاه مىداشت . ظاهرا يك نوع زمانهسازى مىنمود . امّا پوشيده و پنهان نرد دغا مىباخت . در همين مورد او نيز وقت را غنيمت دانسته ، به وسيلهء حيلهانگيزى [ خوانده نشد ] مقدار پنجهزار لشكر به صوب اوراتپه فرستاده آن ولايت را او نيز بدين بهانه سپاهيگرى از دست جماعت قرق يوز گرفت . محمد رحيم اتاليق كه حاكم اوراتپه بود گريخته به ولايت شهر سبز آمده دولتخواهان و نمكخوران آن را محمد على خان به طريقهء آق اويلى به ولايت خوقند برده به ولايت اوراتپه يكى از دولتخواهان خود را كه شاهى پروانچى نام داشت حاكم بالاستقلال نموده ، قصبات خاص خواص و يام و زامين