مؤلف مجهول

34

ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى )

حق رستم بيك ، دست نشاندهء خدايار خان در اوراتپه ، روا داشته است : « آن بدبخت نكبت نشان خود را رستم دستان انگاشته به هر جانب دست درازى كرده سلسله‌جنبان فتنه و فساد گرديد » ( برگ 145 « ب » - 146 « الف » ) . ارزش علمى ظفرنامهء خسروى از جمله در آن است كه مؤلف تاريخ رخداد را دقيقا ذكر كرده است . چنانچه ، در تاريخ پيروزى بخارا در نبرد مذكور ، نويسنده گفته است : « و اين فتح نامدار بعون عنايت پروردگار در سنهء 1257 در سال بقر در روز سه‌شنبه در اخير شعبان المعظم بود ؛ كه روز جمعه خطيب رطب اللسان نصرت بيان خطبهء اين فتح نامى به نام خجسته فرجام اقبال فرخنده مآل امير صاحبقران ظفر قرين بخواند » ( برگ 81 « ب » ) . يقين است كه پس از پاكنويس شدن كار ، مؤلف آن را بادقت خوانده است ، گاهى واژه‌اى و يا مصراعى از شعر دوبار تكرار شده باشد ، يكى را نازك خط زده است « 1 » . گاهى ديگر ، واژهء ناصحيح را با شكل سالم و روان تصحيح نموده است ، چنانچه : « سرداران نامدار با جماعهء خاصه بردار به امتثال امر عالى شاه ظفر كردار مبادرت نموده سنگرها برپا نموده در مورجل‌ها قرار گرفتند » ( برگ 73 « ب » ) . در اين جمله دو « نموده » هست كه دوم خيلى هم بىموقع صادر شده ، لذا نويسنده آن را با واژهء « كرده » عوض نموده است . متن كتاب گاهى نواقص هم دارد كه معنى از آن آسيب ديده است . چنانچه در برگ 114 « ب » ضمن بيان جنگ بخارا در منطقهء خجند ، نام حاكم جديد خجند كه به حكم امير نصر الله تعيين شده بود ، ذكر نيافته است . پس از قسمت خالى ابتداى سطر سوم واژهء « يوز » « 2 » مىآيد كه اشارتى است به قوم حاكمى كه آن زمان والى اوراتپه بود . منتخب التواريخ

--> ( 1 ) . چنانچه ، در برگ 23 « ب » در جمله‌اى دوبار « هركدام » آمده است كه يكى حذف شده . باز مراجعه شود ، به برگهاى : 21 « الف » ، 42 « الف » ، 148 « ب » ، و . . . ( 2 ) . دربارهء قوم « يوز » و آغاز حكومت نمايندگان اين قوم در حصار و اوراتپه معينى در كتاب خود : تاريخ اوايل و اواخر ( كه نسخهء خطى آن به شمارهء 629 در گنجينهء « ميرزايف » نگهدارى مىشود ) خبر داده است ( برگهاى 59 « الف » تا 62 « ب » ) . به گفتهء معينى ، يوزها در منطقهء « آق مسجد » ( قزل آورده ) در كنار -