مؤلف مجهول

25

ظفرنامه خسروى ( شرح حكمروايى سيد امير نصر الله بهادر سلطان بن حيدر بر بخارا وسمرقند ، 1277 - 1242 ه . ق ) ( فارسى )

جز از اين منابع ، در هيچ سرچشمه‌اى و يا پژوهشى ، خبرى دربارهء ظفرنامهء خسروى به نظر نرسيد . بايد گفت كه در همين منابع موجود نيز اخبار دربارهء ظفرنامهء خسروى ضدونقيض‌اند ، چنانچه مؤلفان « فهرست دستنويسهاى شرقى فرهنگستان علوم تاجيكستان » نوشته‌اند : « نسخه با بيان حملهء لشكر ايران به ولايت مرو و حملهء خدايار خان به خاك بخارا و فوت امير نصر الله خان به پايان مىرسد » « 1 » . و استورى آورده است كه اين كتاب با « بيان واقعات پس از مرگ امير حيدر و تلاش پسران او براى تاج و تخت ، تا مرگ نصر الله خان » آغاز مىشود . « 2 » معلوم مىشود كه نويسندگان فهرست نامبرده فصل آخر كتاب را بادقت بررسى نكرده‌اند : در اين بخش سخن نه دربارهء حملهء والى خوقند به خاك بخارا ، بلكه دربارهء آن مىرود كه خدايار خان ، پس از معزول شدنش از تخت ، توسط برادر خرد خود ملّه خان ، به امير بخارا نصر الله خان روى آورده و از وى كمك خواسته است . در مقدمهء ظفرنامهء خسروى سببهاى تأليف كتاب ذكر مىشوند ، سپس اخبار مهمى از شورش قپچاقها در دشت ميانكال در سالهاى 1825 - 1821 بيان مىگردد كه آن پايه‌هاى سلطنت امير حيدر را ( 1826 - 1800 ) لرزاند و از طرف سربازان امير بيرحمانه سركوب شد . پس از اين ، ( برگ 8 « الف » ) بابى در مرگ امير حيدر مىآيد . و پايان كتاب از فوت امير نصر الله ، دعوت وارث او مظفر خان از كرمينه و مراسم تاجگذارى وى خبر مىدهد . تعداد پژوهشگرانى كه ظفرنامهء خسروى را مورد استفاده قرار داده‌اند ، خيلى كم است . از اين منبع بيش از ديگران دكتر مختاروف ، در آثار خود : تاريخ سياسى ولايت اوراتپه در نيمهء يكم قرن 19 و مختصر تاريخ ولايت اوراتپه در قرن 19 « 3 » استفادهء شايسته برده است . همچنين ،

--> ( 1 ) . Katalog Vostocnix Rukopisey . . , s . 108 . ( 2 ) . Stori C . A . Persidskaya . . , s . 1165 . ( 3 ) . Muxtarov A . Politiceskaya is toriya Ura - tiyubinskogo vladeniya v pervoy polovine XIX v . ( Izvestiya OON A . N Tadz . SSR , 1957 , N 15 ; Ego ze : Ocerk istorii Ura - tiyubinskogo vladeniya v XIX v . - Dusanbe , Izd - vo AN Tadz . SSR , 1964 .