دكتر حق نظر نظروف در تأليف كتاب مناسبتهاى بخارا و افغانستان از ميانهء سدهء هيجدهم ميلادى تا ابتداى قرن بيستم « 1 » به اين منبع روى آورده است . نويسندگان كتاب بزرگ تاريخ خلق تاجيك نيز در جلد دوم از ظفرنامهء خسروى فايده برده‌اند . « 2 » سزاوار تأكيد مىباشد كه همهء اين پژوهشگران ظفرنامهء خسروى را مورد حسن توجه قرار داده و آن را از منابع ارزشمند نيمهء نخست سدهء نوزدهم ميلادى دانسته‌اند . اشاره شده بود كه پژوهشگران روسيه و اروپاى غربى ، و مسافرانى كه از آن طرفها به اين سرزمين مىآمدند ، از ظفرنامهء خسروى سخن به ميان نياورده‌اند . نخستين سياحان روسيه و اروپا ، مانند : ن . خانيكوف ، الف . وامبرى ، و . ناليوكين و ديگران كه سفرها انجام داده و دربارهء تاريخ بخارا ، خوقند و ديگر ولايات آسياى ميانه ، آثارى از خود به ميراث گذاشته‌اند ، ظاهرا با ظفرنامهء خسروى هيچ آشنايى نداشته‌اند . به احتمال قوى ، بنابر كم بودن نسخه‌هاى خطى ظفرنامهء خسروى اين اثر از نظر پژوهشگران تواناى آسياى ميانه ، از قبيل : و . و . بار تولد ، الف . الف . سيمياتف ، پ . پ . ايوانف نيز پنهان مانده است . اين كتاب براى تذكره‌نگاران آن روزگار و نيمهء دوم قرن نوزدهم ميلادى نيز دست نارس بوده است . تا اين اواخر گمان مىرفت كه از ظفرنامهء خسروى تنها يك نسخهء خطى موجود مىباشد « 3 » اما چندى پيش ، در كتابخانهء ملى فردوسى تاجيكستان ، نسخهء دستنوشتهء ديگرى پيدا شد كه با شمارهء 541 نگهدارى مىشود . از مقابلهء اين دو نسخه ، ما بدين نتيجه رسيديم كه هردو نسخه به قلم يك فرد تعلّق دارد ، و اين فرد ، خود مؤلف مىباشد ، هرچند اين معنى در جايى آشكارا ذكر نشده است . مىتوان گفت كه نسخهء 541 كتابخانهء ملى فردوسى به حكم سياهنويس است و نسخهء 95 گنجينهء دستنويسهاى

--> ( 1 ) . نظروف حق‌نظر . روابط بخارا و افغانستان از برپا شدن دولت درّانىها تا غلتيدن امارت بخارا . - دوشنبه ، انتشارات فرهنگستان علوم تاجيكستان ، 1963 . ( 2 ) . Istoriya tadzikskogo naroda , t . 2 , Kn . 2 , ( Pod red . B . I . Iskandarova i A M . Muxtarova ) . - M . , Nauka , 1964 . ( 3 ) . Ensiklopediyai sovetii tojik , s . 474 ; magolahoyi nigoranda dar . " Izvestiya OON AN TAdz . SSR " , 1978 , N 4 ; sb . " Molodiye obsestvovedi Tadzikistana " . - Dusanbe : - Donis , 1963 , s . 103 .