از همين سبب ، براى روشن شدن اوضاع سياسى و اقتصادى و اجتماعى در نيمهء نخست سدهء نوزده ميلادى ، ضرور است كه همهء منابع موجود با دقت كامل مورد بررسى و مطالعه قرار گيرند ، گفته‌هاى مؤلفان گوناگون با همديگر مقايسه شوند . ما تصميم گرفتيم تا اين يادگار ارزشمند ، ظفرنامهء خسروى ، را كه راجع به تاريخ سدهء نوزده ميلادى مىباشد و آن را نويسندهء گمنامى در سال 1279 هجرى ( 1863 - 1862 م ) نوشته است ، آمادهء چاپ كنيم . ارزش اين كتاب در آن است كه تاريخ فرارود و افغانستان را يك جا دربر دارد . دستنويسهاى اين كتاب ظفرنامهء خسروى در گنجينهء ميرزايف پژوهشگاه خاورشناسى فرهنگستان علوم تاجيكستان نگهدارى مىشود . نخستين بار ، دكتر احرار مختاروف ، عضو وابستهء فرهنگستان علوم تاجيكستان ، از اين دست‌نوشته خبر داده است . « 1 » اين مؤلف ضمن توضيح منابع تاريخى فرارود ، به ظفرنامهء خسروى نيز اشاراتى كرده است . به گفتهء مختاروف ، اين اثر در آموزش تاريخ آسياى ميانه ، در محدودهء زمانى 1860 - 1826 م . ارزش زيادى دارد . « 2 » توصيف اين كتاب در دانشنامهء شوروى تاجيك نيز كار وى بوده است . « 3 » اخبارى از اين كتاب در « فهرست دستنويسهاى شرقى فرهنگستان علوم تاجيكستان » نيز آمده است . « 4 » در كتابنامهء چ . استورى هم اخبار كوتاهى در 5 سطر جاى دارد . « 5 »

--> ( 1 ) . الف . مختاروف . دربارهء چند منبع نامعلوم راجع به تاريخ آسياى ميانه در سدهء 19 م . - « اخبارات بخش علوم انسانى فرهنگستان علوم تاجيكستان » ، سال 1956 ، شمارهء 8 ، صص 99 - 98 . ( 2 ) . همانجا ، ص 99 . ( 3 ) . Ensiklopediyai Sovetii tojik , Dusanbe , j . 2 , 1980 , s . 474 . ( 4 ) . Katalog Vostocnix Rukopisey Akademii nauk Tadzikskoy SSR , pod red . i pri ucastii prof . A . M . Mirzoeva i prof . A . N . Boldireva , t , 1 , Staalinabad , 1960 , s , 108 . ( 5 ) . Stori C . A Persidskaya literatura ( per . s angl . , s pererab . i dopoln . ) , c 2 , M . , 1972 , s . 1165 - 1166 .