نظام الدين شامى

مقدمه 26

ظفرنامه ( تاريخ فتوحات امير تيمور گوركانى ) ( فارسى )

و و مآلا براى حفظ منافع خود ، يارىاش ميكردند . در جريان مطالعه " ظفرنامه " ميخوانيم كه وابستگان اين چهار طبقه چه نامردمىها غدرها و خيانت‌ها كه براى تقرب به تيمور و در نهايت چنگ اندختن به ثروت‌هاى بادآورده او مرتكب نمىشدند . تيمور قبايل ترك و چادرنشين را از آسياى ميانه به شمال ايران و آذربايجان منتقل ساخت و در آن حدود مسكن داد و امتيازات مالى و اجتماعى مهمى براى آنان قائل شد . ثروتهاى غارت شده به كيسه چه كسانى مىرود ؟ او ، اراضى وسيعى را به رسم سيورغال ميان سران نظامى خود و فئودال‌هاى بزرگ ايرانى كه جانب وى را گرفته بودند ، تقسيم كرد . سيورغال - كلمه مغولى به معنى هديه - به زيردستان و متابعان تيمور تعلق ميگرفت و آنها نسلا " بعد نسل ميتوانستند از آن استفاده كنند . صاحب سيورغال موظف بود كه در هنگام لشگركشى به يارى آقاى خود بشتابد و براى سپاه او عده‌ى معينى سوار از آن اراضى تهيه نمايد . تفاوت سيورغال و اقطاع آن بود كه صاحب موروثى سيورغال گذشته از معافيت مالياتى كه صاحبان اقطاع نيز از آن نصيب داشتند از حق معافيت قضائى و ادارى نيز برخوردار بود . ماموران دستگاه مركزى حق ورود به اراضى سيورغال را نداشتند . اين معافيت مالياتى به صاحبان سيورغال حق ميداد تا تمام مالياتهائى را كه بيشتر از طرف حكومت مركزى ، براى خزانه اخذ ميشد ، به نفع خويش از رعايا وصول كنند . او در هر يورش مردم را به خاك و خون ميكشد ، از سر آنها مناره ميساخت ، ثروت و اندوخته آنها را به غارت ميبرد ، سرزمين‌هاى آنها را تصاحب ميكرد و مردمى را كه باقى ميماندند وحشيانه به استثمار ميكشيد و با بستن ماليات‌هاى گوناگون شيرهء آنها را مىمكيد و حاصل اينهمه را بپاى چهار طبقه فوق الذكر ميريخت . اين خصلت عمومى حكومت‌هاى خودكامه است . بدين‌ترتيب است كه مىبينيم از قرن سيزدهم تا پانزدهم ميلادى اراضى مسكونى اقوام ايرانى در قلمرو دولت‌هائى كه توسط خوانين مغول چنگيز خان و بازماندگان وى و سپس تيمور و وارثان او ( تيموريان )