نظام الدين شامى

مقدمه 13

ظفرنامه ( تاريخ فتوحات امير تيمور گوركانى ) ( فارسى )

پادشاه جهانگير ، چنگيز خان اينجا ذكر نميرود ، اما در اول اين تاريخ مبارك ، پادشاهانى كه تا غايت از نسل او در ممالك ربع مسكون سلطنت و پادشاهى كردند ، بيان كردن مناسب مىنمايد و از فوايد خالى نخواهد بود و چون موضوع اين تاريخ ، ذات ملك صفات و صادرات و افعال و اقوال اين امير صاحب‌قران ( تيمور ) است و شجره دولت او بر جويبار سلطنت جغتاى ( فرزند چنگيز ) نشوونما يافته ، بايستى كه ذكر چغتاى مقدم بود . اما ربط سخن را آن مناسب‌تر است كه نسل فرزندان ديگر را بر سبيل اختصار ياد كنيم " و سپس فهرست كاملى از چنگيز و نسل‌هاى منشعب از او بدست ميدهد . معلوم است كه ذكر اين شجره‌نامه بمذاق تيمور خوش‌آيند است . بديهى است در بسيارى منابع به نسبت تيمور با چنگيز اشاره شده است . جواهر لعل نهرو در كتاب خود - كشف هند - مىنويسد كه : وى ( تيمور ) از سوى مادر از اعقاب چنگيز است . مقايسه چنگيز و تيمور مسئله نسبت چنگيز و تيمور خواه درست باشد يا نباشد ، افعال و اعمال اين دو خون‌آشام تاريخ ، به نحو شگفت‌انگيزى باهم مشابه است . مقايسه چنگيز و تيمور و بررسى اقدامات اين‌دو جهانگشاى آدمخوار بسيار آموزنده و عبرت‌انگيز است . بين اين‌دو در زمينه : محيط اجتماعى پيش از ظهور نسب و خانواده ، محيط رشد ، عوامل و انگيزه‌هاى هجوم ، حدود و خصوصيات هجوم ، معتقدات ، دانش و اطلاعات و حتى سيماى ظاهرى و خصوصيات فردى تشابهات عجيبى به چشم مىخورد . مثلا " محيط اجتماعى پيش از ظهور هردو آشفته و مردم زير بار فشار طبقه‌ى حاكم و فئودالهاى بجان آمده بودند . شاهان و سرداران نالايق ، در محاصره مشتى مفتخوار و متملق ، خطرى را كه بيخ گوششان جان ميگرفت و بزرگ ميشد ، بدرستى