حمد الله مستوفى قزوينى

مقدمهء مصحح 35

ظفرنامه ( قسم الاسلاميه ) ( فارسى )

نتيجه مىرسد كه اوّلا هر دو نسخهء استانبول از روى نسخهء ديگرى بجز نسخهء لندن نوشته شده‌اند . ولى نسخهء شمارهء 2042 براساس ظواهر صفحه‌بندى و تشابه تذهيب عناوين و حواشى و جدول‌بندى متن آن با نسخهء لندن ، به احتمال زياد مانند آن نسخه در شيراز كتابت شده است . ثانيا نسخهء شمارهء 2042 در موارد زيادى از لحاظ ضبط با نسخهء شمارهء 2041 تطابق بيشترى دارد تا با نسخهء لندن . سوم اينكه نسخهء شمارهء 2041 از لحاظ ضبط بر نسخهء شمارهء 2042 ارجحيّت دارد . وى حدس مىزند نسخهء شماره 2041 احتمالا در هرات و شايد در شيراز و احيانا با استفاده از نسخ ديگر و بعد از نسخهء شمارهء 2042 كتابت شده باشد . براساس تحقيقات وارد ( Ward ) بجز اين سه نسخه ، نسخهء ديگرى از « ظفرنامه » تاكنون شناخته نشده و او نسخهء لندن را از دو نسخهء ديگر قديميتر تشخيص كرده است . » ج ) ذيل ظفرنامه : و امّا در اينجا خالى از فايدتى نيست كه به نسخه‌هاى « ذيلهاى » منتسب به « ظفرنامه » نيز اشارتى داشته باشيم : 1 . نسخه‌اى كه در داخل مجموعهء شمارهء 2402 كتابخانهء مركزى و مركز اسناد دانشگاه تهران در برگ‌هاى 218 الف تا 239 ب ، ما بين متن « تاريخ گزيده » و « ذيل تاريخ گزيده » قرار گرفته است . اين نسخه نخستين‌بار به توسّط آقاى حسين باستانىراد در مجلهء يادگار ( سال سوم ، 1326 ، شمارهء دهم ، ص 74 تا 76 ) معرّفى شد ، و چون فاقد برگ پايانى است ، تاريخ آن مشخّص نيست . 2 . نسخهء ديگرى هم در مجموعهء خطّى شمارهء 153 دانشگاه سنت پترزبورگ ( لنينگراد ) معرفى شده است كه تاريخ خاتمهء كتابت آن سال 813 هجرى ( 1411 م . ) ( بر روى برگهاى شمارهء 433 تا 468 ) و ظاهر قديميتر از نسخهء تهران و كامل است . در اين نسخه نيز « ذيل ظفرنامه » باز هم ما بين متن « تاريخ گزيده » و متن « ذيل تاريخ گزيده » قرار گرفته است . چاپ عكسى اين « ذيل » در سال 1978 م . از روى همين نسخه توسّط و . ز . پيرييف در سلسله انتشارات « علم » در باكو چاپ و منتشر شده است . 3 . نسخه‌اى است كه از دو نسخهء ديگر كهنه‌تر به نظر مىرسد . كه گويا همان نسخهء مورد اشارهء آقاى ركن الدّين همايونفرخ در كتاب « حافظ خراباتى » ( جلد اوّل ، ص 49 تا 56 ، چاپ دوم ، 1370 - 1369 ) باشد . به‌هرحال گويا در حال حاضر در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى مضبوط است .