مقدّمهء مصحّح كار آمد حصّهء مردانِ مرد * حصّهء ما « گفت » آمد ، اينْت درد « عطّار نيشابورى » ايلغار وحشيانهء مغولان به سرزمين ما ، در سال 616 هجرى ، سرآغاز زيانبارترين وقايع تاريخى و تاريكترين روزگار مردمان ايران بوده است . تاخت‌وتاز ، نهب‌وغارت ، قتل‌عامهاى وحشيانهء نفسگير آن قوم بدوى بيابانى به اژدهايى چندسر مىمانست كه از هر سر آن نايره‌اى ثمرسوز و ويرانگر باغ و گلستان جان و مال ، ثروت و صنعت ، علم و فضل ، ادب و هنر ، فرهنگ و تمدّن پربار اسلامى / ايرانى را نشانه رفت و بىامان كشت و سوخت و غارت و ويران كرد . بنا بر تعبير زيبا و عالمانهء مرحوم علّامهء قزوينى « در ميان كش‌مكشها و تلاطم امواج فتن ، يكى از ممالكى كه از همه بيشتر در معرض تاخت‌وتاز و قتل و نهب اين وحشيان واقع گرديد ، وطن بدبخت ما ايران بود كه طوفان عالمگير مغول طول و عرض آن بلاد را زيروزبر نمود و شعلهء جهانسوز آن غايلهء هايله سرتاسر آن ممالك را پاك بسوخت . كرورها و كرورها نفوس بىگناه در آن واقعه تباه شد . شهرها و قرى و قصبات بكلّى قاعا صفصفا و عاليها سافلها گرديد . مراكز علم و ادب بأسرها خراب شد مخازن صنعت و ثروت مأواى بوم