منهاج سراج
91
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
زاول و كابل ، و غور و غزنين و خراسان و طبرستان و پارس و خوزستان [ ( 1 ) ] و ديار بكر و موصل تا سرحد شام و روم بدست كفار مغل افتاد ، و از ملوك محمدى و سلاطين اسلام ، رحم الله الماضين و ادام بقاء دولة [ السلطان ] الناصريه [ و ] مملكة الشمسيه ، در جملهء ممالك آثار نماند . خواستيم تا از كيفيت ظهور آن طايفه ، و استيلاء ايشان و حوادث و وقايعى كه از اول خروج ايشان تا بتاريخ سنه ثمان ( و ) خمسين و ستمائة ، كه تحرير طبقات اتمام پذيرفت ( و ) آنچه بمشاهده و آنچه باعلام مخبران صادق معلوم بود ، در قلم آورده شود [ ( 2 ) ] تا متأملان را بدولت سلطان سلاطين اسلام خلد الله ملكه ، احوال ديار اسلام ، و انتقال دولت مغل از [ ( 3 ) ] يكى به ديگرى روشن شود و از كاتب اين طبقات منهاج سراج يادگار ماند رجاء واثق است ، كه در حال حيات ( به ) دعاى ايمان ، و بعد از وفات ( به ) دعاى غفران ( و ) بر راى جهان آراى پادشاه اهل ايمان [ ( 4 ) ] و ديگر خوانندگان منسى نماند ، و الله ( ولى ) الموفق بالاتمام . و پيش از بيان اصل ( و ) وقت خروج ايشان فصلى در بيان احاديث [ ( 5 ) ] كه در خروج اين [ ( 6 ) ] طايفه موعود بوده است ، تقرير مىافتد ، بتأييد الله تعالى ( وحده ) [ ( 7 ) ]
--> [ ( 1 ) ] اصل : خوزستان [ ( 2 ) ] مط : در قم آرم [ ( 3 ) ] مط : كه از يكى [ ( 4 ) ] مط : اهل اسلام ، [ ( 5 ) ] اصل : بيان آيات و احاديث [ ( 6 ) ] مط : آن [ ( 7 ) ] تا اينجا كتاب ما بمقابلت نسخهء اصل و نسخهء مطبوعه كلكته ترتيب يافت ، بعد ازين اضافات و اختلافات يك نسخه ديگر به اشارت ( مب ) يعنى مطبوعهء بمبئى در حواشى نشان داده مىشود ، اين نسخهء ( مب ) تاريخ طبع ندارد ، و طايع آن را سهوا و جهلا ( سياسة الامصار فى تجربة الاعصار ) ناميده ، و در صفحهء اول آن به خط درشت چنين طبع شده : « هذا كتاب سياسة الامصار فى تجربة الاعصار ، در تاريخ آل چنگيز تاليف عالم التحرير قاضى القضاة منهاج الدين بن سراج الجوزجانى ، مشتمل بر ذكر احوال دولت مغول و ذكر سلاطين اطراف در نوبت خانيت ايشان از ابتداء خروج پادشاهى جهانكشانى چنگيزخان ، تا زمان فتح دار السلام بغداد به تجشم موكب كواكب عدد هلاكوخان و وقايع استيلاء و استعلاء ايشان بر تمام ممالك و ترتيب لشكركشى و دشمن كشى ، و آئين موافقت و موالفت و مراسم شهامت و شجاعت و بسالت ايشان ، و حوادث و وقايعى كه بعد از انصرام دولت ايشان بظهور رسيده و بمشاهدهء مولف درآمده ، بسعى و اهتمام بندهء اعتاب احباب ميرزا محمد ملك الكتاب بزيور طبع مشهود گرديد » ( بقيه بر آخر حاشيه 92 )