منهاج سراج
100
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
چنان بايد كه اگر پسران را به قتل پدران و پدران را به قتل پسران فرمان دهم ، جمله انقياد نمايند ، برين جمله عهد مستحكم بستند ، و اول فرمان كه داد آن بود : تا پسران امير بزرگتر [ ( 1 ) ] را كه شريك پدر چنگيزخان بود بكشتند ، و جمله قبايل را در فرمان خود آورد ( ه ) و در استعداد جنگ پرداخت [ ( 2 ) ] بآلت و عدت و سلاح مشغول گشت ، و چون عدد ايشان بسيار شده بود ، و كثرت گرفته ، حديث آن عزيمت ، بسمع التونخان رسيد سيصد هزار سوار نامزد كرد تا سر راه آن طايفه مغل را محافظت كنند ، و آن دره را نگاه دارند ، و چنگيزخان مسلمانى را كه در ميان ايشان بود ، جعفر نام ، بوجه رسالت به نزديك آلتون خان فرستاد ، بالتماس صلح يا جنگ ، آلتون خان فرمان داد : تا آن فرستاده را مقيد كردند ، و مدتها نگاه داشت [ ( 3 ) ] آن شخص محبوس بطريقى كه ميسر شد ، از ان قيد بگريخت ، و بر راه مخفى خود را به نزديك چنگيزخان انداخت ، و حال با او بازگفت و از راهى كه آمده بود ، او را اخبار [ ( 4 ) ] كرد . چنگيزخان عزيمت خروج مصمم گردانيد ، و لشكرها ساخته كرد ، و نخست بفرمود : تا جمله قبايل مغل در پاى كوهى جمع شدند ، فرمان داد ، تا جمله زنان را از مردان [ ( 5 ) ] جدا كردند ، و فرزندان [ را ] از مادران جدا كردند ، و تمامت سه روز ، و سه شب سرها برهنه كردند ، و سه روز هيچ كس طعام نخورد و نگذاشتند كه جانور بچه را شير دهد ، و خود در خرگاهى رفت ، و طناب در گردن خود كرد ، و درين سه شبا روز جمله فرياد مىكردند كه : تنگرى تنگرى ! بعد از سه روز بامداد روز چهارم از خرگاه بيرون آمد ، و گفت : مرا تنگرى نصرت بخشيد ، اكنون ساخته شويم ، تا كينهء خود را از آلتون خان باز خواهيم [ ( 6 ) ] سه روز ديگر [ هم ] بران [ ( 7 ) ] موضع جشن كردند ، و بعد از سه روز از آنجا لشكر كشيد ، بر راهى كه آن جعفر ( نام ) مسلمان گريخته آمده بود
--> [ ( 1 ) ] در اصل بزرگتر ، بدون نقاط تاى قرشت نوشته شده ولى در مط و مب ( بيورا ) طبع شده و معلوم نمىشود كه را داخل نام است يا علامت مفعول - در حاشيه مط بحوالهء يكى از نسخ خطى ( بيسو ) آمده كه در متن راورتى نيز چنين است ، شايد نام اين سردار ( بيسو ) يا ( بيو ) بود [ ( 2 ) ] مط و مب : و پرداخت آلت و عدت [ ( 3 ) ] مط و مب : نگاه داشتند [ ( 4 ) ] اصل : اختيار [ ( 5 ) ] مط و مب : تا جمله مردان را از زنان [ ( 6 ) ] مط و مب : خواهم [ ( 7 ) ] مط و مب : بدان