منهاج سراج
97
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
صحابه بود بكشت ، خواب از وى برفت ، بدان علت بعد از چهل روز بمرد و اين حجاج صد و بيست هزار كس را از اشراف خلق كشته بود ، و راى حربها ، و وليد مسجد جامع دمشق بنا كرد ، و در عهد او از بلاد روم و اندلس و ديگر قلاع ، و از هندوستان تا بلاد ملتان و منصوريه فتح شد ، و مدت امارت او نه سال و هفت ماه بود ، و فوت او در جمادى الاخرى سنه ست و تسعين بود و اللّه اعلم بحقايق الامور . السابع سليمان بن عبد الملك سليمان بن عبد الملك ، كنيت او ابو ايوب بود ، مرد نيكو روى و فصيح و سپيد پوست و خوب روى . افتتاح و اختتام دولت او بخير بود ، رد مظالم كرد و عمر عبد العزيز را ولى عهد كرد ، يزيد بن مهلب [ ( 1 ) ] را ولايت خراسان داد ، و در عهد او بلاد گرگان را فتح كرد و مسلمه برادر او قسطنطنيه فتح كرد ، و سليمان زندانهاى حجاج را خراب كرد ، ازو آثار خير بسيار ماند و ولادت او سنه اربع و خمسين بود ، ولايت او دو سال و هشت ماه بود و وفات او روز جمعه دهم ماه صفر سنه تسع و تسعين بود ، و مدت عمر او چهل و پنج سال بود ، عليه الرحمه ، و السلام على من اتبع الهدى . الثامن عمر بن عبد العزيز عمر بن عبد العزيز بن مروان بن الحكم ، مادر او ام عاصم بنت عاصم [ ( 2 ) ] بن عمر بن الخطاب ، و كنيت او ابو حفص [ ( 3 ) ] بود ، و او را برادر بود اصح [ ( 4 ) ] نام ، و او كتب اوايل خوانده بود و علم حوادث نيكو دانستى . روزى اسپى بر پيشانى عمر زخمى بزد بشكست ، چون برادر او اضح [ ( 4 ) ] او را بديد گفت : اللّه اكبر هذا اشج بنى اميه الذى يملأ الارض عدلا [ ( 5 ) ] . و در كتاب دانيال پيغامبر نام او اشج [ ( 6 ) ] بود ، و عمر مردى خوب سيرت و عاقل عادل ، و منصف و با خير بود ، و احوال
--> [ ( 1 ) ] اصل : بن مهذب الكامل : مهلب [ ( 2 ) ] اصل . مادر او علمم بنت عمر . از الكامل و سيوطى و غيره . اصلاح شد [ ( 3 ) ] اصل : ابو خفص [ ( 4 ) ] كذا ، ولى چند سطر بعد اضح آمده و در ( پ ) اصيح و سبع است . [ ( 5 ) ] عربيه درست نيست [ ( 6 ) ] در اصل لا يقرأ و درپ شيخ است ، الكامل و مجمل و سيوطى و ابن خلدون : اشج . در ابجد التاريخ گويد : اخرج الترمذى في تاريخه كان عمر بن الخطاب يقول : من ولدى رجل بوجهه شجة يملأ . الارض عدلا و صدق ذلك بعمر بن عبد العزيز .