بر جادهء سنت مصطفى عليه السّلام ، و سيرت خلفاء راشدين داشت ، و لعنت از اهل بيت مصطفى بر گرفت و كارها بر جادهء عدل كرد ، و يزيد مهلب را بازداشت و خراسان بعبد اللّه نعيم [ ( 1 ) ] داد و در هيچ عهد مال خراسان و عراق زيادت از آن نبود كه در عهد او ، و بعضى از علماء برانند : كه مهدى آخر الزمان او بود ، و هر مال و ضياع و املاك كه ولات بنى اميه از خلق بظلم ستده بود باز داد ، و در عهد او خاقان تركستان چين ، سيصد هزار سوار و پياده بياورد جراح عبد اللّه حكمى با بيست و پنج هزار سوار پيش او باز رفت از خراسان ، و ميان بخار او سمرقند ، يك ماه در ميان ايشان جنگ قايم شد ، و به آخر نصرت اسلام شد . ولادت عمر سنه اثنى و ستين بود و ازو آثار خير بسيار ماند ، و فوت او به دير سمعان [ ( 2 ) ] بود ، و مدت عمر او سى و نه سال بود ، و وفات او روز جمعه بيست و پنجم ماه رجب سنه احدى و مائه بود ، و مدت خلافت او دو سال و پنج ماه بود . رضى اللّه عنه و عن اعوانه و انصاره . و السلام على من اتبع الهدى . التاسع يزيد بن عبد الملك ابو خالد كنيت او بود ، او را عاشق بنى اميه گفتندى ، پيوسته به لهو و طرب مشغول بودى ، ولادت او در سنه تسع و ستين بود ، و در ايام او يزيد مهلب ببصره خروج كرد ، يزيد عبد الملك برادر خود مسلمهء عبد الملك را بفرستاد تا او را در سنهء اثنى و مائة بكشت ، و ولايت خراسان سعد [ ( 3 ) ] بن عبد العزيز را داد ، بعد از وى سعيد بن الحرث [ ( 4 ) ] را داد ، و بعد از وى ابن هبيره [ ( 5 ) ] را داد . مدت ولايت او چهار سال و يك ماه بود و عمر وى سى و شش سال بود و فوت او بيست و پنجم ماه شعبان سنه خمس و مائة بود ، و سبب آن بود : كه او معشوقه

--> [ ( 1 ) ] كذا ، ولى الكامل ( ج 5 - 24 ) و ابن خلدون ( ج 3 - 75 ) گويد : كه الجراح بن عبد اللّه الحكمى را از خراسان معزول و عوض وى عبد الرحمن بن نعيم القشيرى را گماشت . [ ( 2 ) ] اصل : بدين سمعان ، مجمل و الكامل : دير . ابجد التاريخ گويد : دير سمعان بكسر السين من اعمال حمص . [ ( 3 ) ] كذا . الكامل : سعيد بن عبد العزيز ، مشهور به : سعيد خذينه [ ( 4 ) ] كذا ، الكامل سعيد بن عمرو الحرشى [ ( 5 ) ] اصل : بحيره . پ : بخره . الكامل و مسعودى و ابن خلدون : عمر بن هبيره الفزارى .