منهاج سراج

1

طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )

[ جلد اول ] مقدمهء طبع اول « طبقات ناصرى » يكى از مهمترين و معروفترين كتب تاريخى زبان پارسى است ، كه تقريبا هفت قرن پيش ازين به قلم يكى از دانشمندان خبير خراسان قاضى منهاج سراج جوزجانى در دهلى نوشته شد . مؤلف دانشور اين كتاب يكى از نويسندگان معروف و زبردست زبان پارسى است ، كه كتابش از حيث سلاست و روانى انشاء بىنظير است ، و هم در ضبط وقايع تاريخى و مشاهدات خود مؤلف ، يكى از آثار برجستهء تاريخى بشمار مىآيد . منهاج سراج نويسنده فاضل و دانشمند اين كتاب ، از رجال معروف عصر است ، كه بدربار سلاطين غور و آل شنسب محشور بود ، و بسى از حوادث تاريخى را در اوايل خروج مغل برأى العين مشاهده كرد ، و يا از اشخاص خبير و ثقهء آن عصر سماع كرده ، و درين كتاب نوشته است . بعد ازين اين مرد بصير و آگاه ، بهند افتاد ، و در آنجا نيز مناصب بزرگ دربارى و قضايى را دريافت ، و در دربار سلاطين دهلى ، حوادث تاريخى را به چشم خويش ديد ، و مشاهدات عينى خود را بانشاى روان و دلچسبى در قلم آورد ، كه كتاب « طبقات ناصرى » عبارت از آنست ، و اين كتاب ، در طول چندين قرن ، همواره مورد استفاده نويسندگان و ارباب ذوق ، و دوستداران ادب بوده است . با وجود شهرتى كه منهاج سراج بحيث يك نفر مؤرخ زبردست ، و نويسنده مقتدرى دارد ، و كتابش نيز از شهكارهاى ادبى و تاريخى شمرده شده ، متاسفانه تاكنون نسخهء كاملى از كتاب وى طبع نگرديد ، و بدسترس ارباب ذوق گذاشته نشد . در سال ( 1320 ش ) چند طبقهء اين كتاب كه از طرف انجمن آسيائى بنگال هشتاد سال پيشتر طبع شده ، در كابل به مطالعهء من رسيد ، و بعد از آن ترجمه انگليسى آن كتاب كه مأسوف عليه ميجر راورتى انگليس كرده است ، از نظرم گذشت و با خود گفتم : دريغا و فسوسا ! كه كتابى بدين خوبى و سلاست و نزاهت انشاء و طراوت ، از ديدهء