لشكر خوارزمشاه [ ( 1 ) ] نامزد او ميشد ، بدست نمىآمد ، تا او بطمع سپاهان [ ( 2 ) ] بعراق آمد ، و ميان او و اتابك فارس سعد خصومت مىشد ، ناگاه سلطان محمد خوارزمشاه بديشان رسيد ، يوزبك منهزم شد ، و مستأصل گشت و آذربيجان از دست او بيرون شد و درگذشت . الرابع اتابك ابو بكر بن محمد اتابك ابو بكر بن محمد پادشاه بزرگ بود ، و عراق و جبال در تصرف او آمد ، و با خلق عدل و احسان كرد ، و اطراف ممالك را از خصمان صاف گردانيد ، و در عراق و اران و آذربيجان مدارس و مساجد ساخت ، و در مراغه مدرسهء بس بزرگ بنا كرد ، و علما را عزيز داشت ، و او را بندگان مدبر و خاص خود بسيار بودند ، و هر يك در شهرى از شهرهاى عراق ملكى بودند و او برادر مهتر اتابك يوزبك [ ( 3 ) ] بود ، مدتى ملك راند و درگذشت رحمة اللّه عليه و اللّه اعلم . الفرقة الثانية ملوك فارس الاول اتابك سنقر السنجرى [ ( 4 ) ] چون سلطان سنجر فارس با تابك سنقر داد ، و آن ممالك را در ضبط آورد با خلق عدل كرد و احسان ورزيد ، و بعضى از برادرزادگان سنجر بعد از فوت سلطان از عراق به زمين فارس آمدند ، و ايشان را باصطخر فارس فرستاد ، و وظايف معين كرد ، و ما يحتاج معاش ايشان مهيا گردانيد ، و اسم شاهى ايشان را مسلم داشت ، و خود باسم اتابكى در ممالك تصرف كرد ، و مدتها ملك راند و درگذشت . و السلام على من اتبع الهدى [ ( 5 ) ] .

--> [ ( 1 ) ] اصل : او بود ، كه جند خوارزمشاه پ : مانند متن [ ( 2 ) ] اصل : سياحان . راورتى : اسپهان [ ( 3 ) ] اصل : اوزبك ، در اصل بدون همين جا در تمام موارد ديگر ، و نيز در ترجمه راورتى همواره يوزبك نوشته . و برخى مؤرخان ديگر نيز اوزبك مىنويسند [ ( 4 ) ] مولف در شرح اتابكان كوتاهىهايى دارد ، براى شرح ( ر : 25 ) . [ ( 5 ) ] قرآن . طه 47 .