فرموده است از مناقب كفاف باشد ، و مدت ملك او چهل و هفت سال بود و در گذشت . و اللّه اعلم بالصواب . الثانى هرمز بن نوشيروان بعد از پدر به تخت نشست ، مادر او دختر خاقان بود ، هرمز مرد با ادب بود چون ملك بر وى قرار گرفت ، توانگر و درويش ، قوى و ضعيف از ملك او آسوده شدند ، به هيچ وجه بر خلق ظلم نكرد و حشم را از تعدى منع كلى كرد ، حشمهاء او بر سرحدها در محافظت سستى كردند ، خاقان تركستان كه جدش بود ، طمع ملك او كرد ، و ملك روم شهرهاى شام كه نوشيروان ستده بود باز گرفت ، و از طرف يمن ، حمير و تبابعه [ ( 1 ) ] از حجاز بيرون آمدند ، و شهرهاء پارس بگرفتند و خراب كردند ، هرمز در مداين عاجز بماند ، خاقان تركستان بيامد ، خراسان با هرات بگرفت ، هرمز مشورت كرد با موبدان خود ، به تدبير ايشان بهرام چوبينه را با سپهداران به طبرستان و گرگان ، بدفع خاقان فرستاد ، تا لشكر تركستان را به در بلخ هزيمت كرد و ايشان سيصد هزار سوار بودند ، و خاقان را بكشت و پسر او را بگرفت ، بنزديك هرمز فرستاد ، با شش [ ( 2 ) ] هزار اسير و غنايم بسيار . هرمز با او بد كرد ، بنزديك بهرام غلى [ ( 3 ) ] فرستاد و دوك و پنبه ، و بهرام بدين سبب عاصى شد بيامد و لشكر به مداين آورد ، پيش از آن با پرويز مصاف كرد ، پرويز منهزم شد و بروم رفت ، بهرام ملك بگرفت ، و خطبه بنام پسر يزدجرد هرمز كرد و مدت ملك او يازده سال و هفت ماه بود ، و پيش از آن به چند روز هرمز را هم خدم او كشته بودند . و اللّه اعلم بالحقيقه . الثالث خسرو پرويز بن هرمز انوشيروان [ ( 4 ) ] چون از پيش بهرام جوبينه بهزيمت برفت بروم شد قيصر او را عزيز داشت . و دختر خود مريم او را داد ، پسر خود را با هفتاد هزار سوار نامزد كرد ، بعد از هفده ماه چون آن لشكر بعجم آورد ، حشم عجم از بهرام بگشتند به خدمت پرويز پيوستند ، بهرام با چهار هزار مرد بماند . بعد از آنكه ميان ايشان

--> [ ( 1 ) ] اصل : تابيعه [ ( 2 ) ] اصل : تا شش [ ( 3 ) ] اصل : على . ولى غل صحيح خواهد بود ، زيرا ميرخواند ( 1 : 265 ) نيز درين مورد غل آورده . [ ( 4 ) ] اين نام در اصل گاهى انوشيروان و گاهى نوشروان بدون ياء آمده ، در هر جا مطابق باصل نقل افتاد .