المستضيء [ ( 1 ) ] باللَّه ابو محمد الحسن بن يوسف [ ( 2 ) ] المستنجد باللّه ، ولادت او روز دوشنبه سيزدهم ماه شعبان سنه ست و ثلثين و خمسمائة بود ، و او سى ساله بود كه او را بيعت خلافت كردند ، بعد از فوت پدرش امام مستنجد ، روز يكشنبه دهم ربيع الآخر ، سنه ست ( و ) ستين و خمسمائه ، و مدت خلافت او نه سال و شش ماه و بيست روز بود ، و فوت او روز شنبه سلخ ماه شوال سنه خمس ( و ) سبعين و خمسمائه بود ، و او در مسند خلافت عظمت تمام داشت ، و مثال او در ميان امثلهء اجداد مادرى منهاج سراج موجودست ، به قضاء قلعهء تو لك ولايت قهستان و جبال هراة ، و آن مثال بنابر مثال جد اعلى مستضيء بود القادر ، و آن مثال هم موجود است ، و جد پدرى تشريف دار الخلافة پوشيده بود ، بوقت رفتن سفر قبله ، عليه الرحمة و المغفره . الناصر لدين اللّه امير المؤمنين ابو العباس احمد بن المستضيء ، ولادت او روز دوشنبه دهم ماه رجب سنه ثلث و خمسين و خمسمائه بود پدر او روز جمعه دوازدهم شوال سنه خمس و سبعين و خمسمائه خطبه كرد ، و او را در اثناى خطبه بولايت عهد ذكر فرمود ، و چون مستضيء در سلخ همين شوال [ ( 3 ) ] برحمت حق پيوست در غرهء ذى الحجه سنة المذكوره او را بيعت كردند ، و او خليفهء بود ، كه چهارده پدر او خليفه بودند ، و ميان او و عباس بيست پدر بود رضى اللّه عنهم در عهد او كار خلافت قوت گرفت ، و درين عهد سلطنت غور و خراسان و غزنين و هندوستان به سلطان غياث الدين محمد سام ، و معز الدين محمد سام تعلق داشت ، و تخت خوارزم و بعضى از خراسان ، سلطان تكش بن خوارزمشاه بن الپ ارسلان [ ( 4 ) ] بن اتسز داشت ، و وزارت دار الخلافه ابن الفضل داشت تكش بن خوارزمشاه سر از طاعت دار الخلافه بكشيد ، و از خوارزم بعراق آمد ، و ابن الفضل الوزير بدفع او از بغداد بيامد ، و ميان ايشان مصاف شد و لشكر خليفه شكسته شد ، و به حضرت غور و غزنين رسل دار الخلافه بيامدند و استمداد نمودند ، چنانچه امام شمس الدين ترك و ابن الربيع و ابن الخطيب [ ( 5 ) ]

--> [ ( 1 ) ] الكامل و سيوطى : المستضيء بامر اللّه [ ( 2 ) ] اصل : ابو محمد بن الحسن بن يوسف بن المستنجد [ ( 3 ) ] الكامل : 2 ذى قعده [ ( 4 ) ] كذا . جمهور : خوارزمشاه ايل ارسلان . [ ( 5 ) ] ر : 6