بيست و سه سال بود ، و فوت او به فجأ [ ( 1 ) ] بود رحمه اللّه ، در شب دوشنبه نوزدهم ماه رجب ، سنه تسع و سبعين مائتين بود . المعتضد باللّه ابو العباس احمد بن الموفق . نام او احمد و محمد بود ، و بروايتى طلحه بن المتوكل [ ( 2 ) ] و روز خلافت سى و هفت سال بود ، و ولادت او در ربيع الاول سنه ثلاث و اربعين و مائتين . و او مردى عالم و نيكو سيرت و ضابط بود ، و هر خللى كه بعد از موفق در كار خلافت آمده بود بقرار باز آورد ، و در عصر او خوارج در ديار شام فساد كردند ، معتضد خود بشام رفت ، و خوارج را قهر كرد ، و رافع هرثمه [ ( 3 ) ] را از ايالت خراسان معزول كرد ، و نصر احمد سامانى را خليفه كرد در ما وراء النهر . و عمرو ليث را ايالت خراسان داد ، و بعد از مدتى اسماعيل سامانى عمرو ليث را اسير كرد ، و به خدمت معتضد فرستاد ، و ايالت خراسان به تمام ، حوالت او فرمود ، و مدت خلافت او نه سال و نه ماه بود ، و بروايتى ده ساله و نه ماه . و فوت او بيست و دوم ماه ربيع الاول [ ( 4 ) ] سنه تسع و ثمانين و مائتين بود . المكتفى باللّه ابو محمد على بن المعتضد . مادر او ترك بود جيجك [ ( 5 ) ] نام ، ولادت او در بغداد بود غرهء ماه ربيع الاول سنه اربع و ستين و مائتين . او را پيش از فوت پدرش بسه روز بيعت كردند . چون معتضد برحمت حق پيوست موكد گشت . و او مردى كريم . و عاقل و خوب اخلاق بود ، و در ايام او زكرويه [ ( 6 ) ] خارجى بسواد كوفه خروج كرد ، و مكتفى رضى اللّه عنه لشكر فرستاد ، بعد از وقايع بسيار

--> [ ( 1 ) ] اصل : فوت او به قجقا بود . مجمل و الكامل : به صورت فجاء با فراط خمر در بغداد بمرد . [ ( 2 ) ] كذا شايد چنين باشد : ( نام پدر او ابى احمد موفق بود و بروايتى طلحه بن المتوكل ) زيرا كنت موفق ابى احمد بود ( الكامل 7 - 182 ) . [ ( 3 ) ] اصل ، رانع هر شمه . پ : هر همه الكامل ( 7 - 173 ) : رافع هرثمه [ ( 4 ) ] الكامل : ربيع الاخر [ ( 5 ) ] اصل : خنجك . پ : خجك طبرى و الكامل و سيوطى : جيجك [ ( 6 ) ] اصل وپ : كرويه ، الكامل ( 7 - 218 ) زكرويه .