منهاج سراج
113
طبقات ناصرى ( تاريخ كامل ايران واسلام ) ( فارسى )
و به عاقبتش شهيد كردند ، در ماه محرم من ثان و تسعين و مائه . و مدت عمر او بيست و هفت سال ، و خلافت چهار سال بود . ( پس از امين در بغداد با ) [ ( 1 ) ] ابراهيم المبارك بيعت كردند ، و سبب بيعت او آن بود ، كه آل عباس را در بغداد معلوم شد : كه مامون على موسى الرضا را از مدينه بخراسان برد ، و خلق را بولايت عهد او بعد از امين ، مامون بيعت داد ، عباسيان بترسيدند ، كه خلافت از خاندان عباسيان نقل شود ابراهيم را بيعت كردند . در تشويش امين و مامون ، ولايت و خلافة ابراهيم يك سال و يازده ماه بود . و اللّه الباقى و الهادى . المامون عبد اللّه بن الهارون [ ( 2 ) ] مبارك عهد و ولايت بود [ ( 3 ) ] ، مردى بود لعل و سپيد ، فراخ چشم كشيده روى تنك موى ، بر رخسار خال سياه داشت ، مادر او جاريه بود بادغيسيه [ ( 4 ) ] مراجل نام ، نيكو سيرت و رعيتپرور و عدلگستر و منصف و عادل بود ، در محكمهء قضا خود نشستى و خطبه كردى و نماز جمعه خود گزاردى ، و برادر خود مؤتمن را از بيعت خلع كرد ، و ديگر برادر معتصم را ولى عهد كرد ، و علم قديم را ظاهر كرد ، فلسفه [ ( 5 ) ] و حكمت و طب و نجوم را از زبان يونانى بعربيت نقل كرد ، و بكرات غزو روم كرد و حصون و قلاع در آن ديار فتح كرد ، و رجاء بن ابى الضحاك [ ( 6 ) ] را بفرستاد تا على موسى رضا را از مدينه بخراسان برد و بيعت داد خلق را بولايت على [ ( 7 ) ] موسى رضا بعد از مامون ، و آن بسعى فضل وزير بود و فضل سهل را ذو الريا ستين لقب داده بود ، و عباسيان از بيعت براشفتند و ابراهيم المهدى را بيعت كردند ، مامون پشيمان شد ، على رضا را زهر داد
--> [ ( 1 ) ] جاى كلمات بين قوسين در اصل سپيد است ، به تقريب اضافه شد . اين ابراهيم پسر مهدى و برادر هارون ملقب به المبارك بود ( الكامل 6 - 140 ) . [ ( 2 ) ] جاى اين عنوان در اصل سپيد است . [ ( 3 ) ] كذا في الاصل [ ( 4 ) ] اصل : جاريه بود او عبسه نام ، مطابق بقول جمهور اصلاح شد . [ ( 5 ) ] اصل : فلسفى [ ( 6 ) ] اصل : و اجابت الضحاك . الكامل : مانند متن . [ ( 7 ) ] اصل : على و موسى .