ولايت هشام نوزده سال و هشت ماه و نيم بود ، و بقولى يازده ماه ، و فوت او به زمين شام در موضعى بود ، كه نام او رصافه [ ( 1 ) ] است ، و آن دار الملك او بود ، و مدت عمر او پنجاه و شش سال بود ، و وفات او در ششم ماه ربيع الاول سنه خمس و عشرين و مائة بود . الحادى عشر وليد [ ( 2 ) ] بن يزيد عبد الملك او را خليفه ابن العاشق خواندندى ، كنيت او ابو العباس بود ، مردى بى اعتقاد و پليد باطن و هوا دوست بود ، ولادت او در سنه سبعين [ ( 3 ) ] يا سنه ثمانين بود گويند بدين آيت رسيد كه : و خاب كل جبار عنيد [ ( 4 ) ] ، مصحف از دست بينداخت و بر روى آماج نهاد ، و بران تير مىانداخت و ميگفت : اينك منم جبار عنيد ! لعنه اللّه بدين اعتقاد ، پس ولايت خراسان به نصر سيار داد ، نصر سيار يحيى بن زيد را كه به طرف خراسان و بلخ گريخته بود ، در طالقان حدود كشت و بياويخت [ ( 5 ) ] تا ابو مسلم مروزى او را از دار فرود آورد . چون از ولايت وليد يزيد يك سال و دو ماه بگذشت ، و خلق را خبث اعتقاد او معلوم شد ، او را معزول كردند ، و نام او خليفهء بنو مروان شد ، روز پنجشنبه هشتم ماه جمادى الاخرى سنه ست و عشرين و مائه كشته شد . الحمد للّه على ذلك . الثانى عشر يزيد بن وليد كنيت او ابو خالد بود ، ولادة او سنه ست و ثمانين بود ، و او را ناقص نام شد بسبب آنكه مواجب حشم ناقص كرد [ ( 6 ) ] ، اما مردى گزيده سيرت پاكيزه اعتقاد بود ، روشن دل و عاقل بود ، رد مظالم كرد ، مادرش شاه برى [ ( 7 ) ] بنت فيروز

--> [ ( 1 ) ] اصل : رصامه ، پ : احايه . الكامل و مسعودى : رصافه در ارض قنسرين [ ( 2 ) ] اصل : وليد بن عبد الملك . پ : مانند متن [ ( 3 ) ] اصل : سبعين و سنه ثمانين . [ ( 4 ) ] قرآن ، ابراهيم 15 [ ( 5 ) ] مزار اين امام در جوزجان ( سر پل ) شمال افغانستان موجود است ، براى شرح و كتيبه آن به تعليقات آخر كتاب رجوع شود . [ ( 6 ) ] اين جمله در اصل چنين است : او را ناقص تمام شد ، بسبب آنكه موجب خشم ناقص كرد ولى مطابق به اين عبارت مسعودى اصلاح شد : انما نقص بمض الجنيد ارزاقهم فقالوا يزيد الناقص . . . [ ( 7 ) ] كذا . مجمل و گزيده : شاه آفريد بنت فيروز بن يزدجرد ابن شهريار ، مسعودى : امه ساريه بنت فيروز . الكامل : امه شاهفرند بنت فيروز بن يزدجرد . . .