محمد حسن خان اعتماد السلطنه

9

صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )

ديباچه بعد الحمد و الصلاة به حضور كرامت ظهور ، مكرمت دستور ، عميد اكرم راد و صاحب اجل كافى جناب مستطاب اشرف معظم وزير اعظم « 1 » ، زين اللّه تعالى ، دمت الوزارة باقداميه السعيد التعالى و اقدام حضرته المتعالى معروض مىدارد . به اين قصد و نيت كه خلوص خدمت خود را به محضر وزارت عظمى اجلها اللّه تعالى باز نمايد و صدق ارادت و پاكى عقيدت خويش را به ملازمان آن حوزهء سنيه مبرهن سازد ، كتابى تأليف كرده و به طراز القاب زاهرهء خواجهء امجد مطرز ساخته است . اين كتاب كه صدر التواريخش ناميده‌ام و نسخهء از آن به حضور مبارك عالى تقديم نموده ، اينك در حكم مسودة مىباشد ، اگر بخت يار آمد و از حضرت اشرف تشريف قبول يافت ، اين بىرنگ نقشى بديع خواهد شد و از نگارخانهء مانى گرو خواهد برد . بعبارة اخرى اوراقى كه به مطالعهء نقاد نبيل آن ، يعنى دستور اعظم فايز مىشود ، به منزلهء نقشهء است كه مهندس و معمار قصرى رفيع قبل از بنا مىكشد و به نظر خداوند عمارت مىرساند ، چون از آن مقام بلند اشارت به ساختن رود ، اين طرح به ميامن اقبال خواجهء فرشته خصال ، آن خواهد شد كه مبانى استحكامش از هرمان مصريا برج ايفل پاريس كم نيايد بلكه پهلو به هر ساخته زند و دعوى پايدارى كند و حكيم خدا آفرين ( فردوسى طوسى عليه الرحمه ) در چنين موردى فرموده است : بنائى كه هرگز نگردد خراب * ز باران و از تابش آفتاب صدر التواريخ ، ترجمهء حال و تاريخ صدور و وزراى اعظم دولت ابد مدت سلسلهء عليهء قاجاريه است و اسناد آن ، اوراق متشتته و حكاياتيست كه از الواح خواطر معمرين و دانايان معاصرين نقل شده و براى آگاهى ضمير منير خواجهء دانا ، بطور حقيقت

--> ( 1 ) - منظور ميرزا على اصغر خان امين السلطان اتابيك ، صدر اعظم است .