سنهء 1233 كه اعليحضرت خاقان مغفور فتحعليشاه طاب ثراه در خراسان به محاصرهء خبوشان اشتغال داشتند شاهزاده حسنعلى ميرزاى شجاع السلطنه « 1 » والى خراسان هم تربت را منظم كرده از آنجا به ارض اقدس كوچ داد و آهنگ عتبه بوسى شاهنشاه ايران نمود . امير حسنخان طبسى و محمد خان قرائى و امير قليج خان تيمورى و ساير خوانين خراسان و بزرگان قبايل تركمانان سالور و ساروق و سرخس و مرو و بزرگان يمر على و على ايلى و مهچه و مهنه و درون و نسا و ابيورد و آخال در ركاب شجاع السلطنه بودند و به اردوى همايونى ملحق شدند كه مورد الطاف واقع شوند و اينها يكهزار و پانصد تن بودند ، جملگى را اعليحضرت خاقان به نزد حاجى محمد حسينخان نظام الدوله فرستاد كه در اردو آنها را مهمانى كند و پذيرائى نمايد حاجى محمد حسينخان به جهت ضيافت اينان سراپرده‌ها برپا نمود و پذيرائى و اكرام كرد « 2 » . در آنجا شبى به تاريكى دو نفر از سواران تركمانان كه از كنار خيام آشپزخانهء او عبور مىكردند ، ناگاه به گودالى درافتادند كه آب چلاو و فاضل‌آب

--> ( 1 ) - حسنعلى ميرزا شجاع السلطنه ، حسنعلى ميرزا شجاع السلطنه ، فرزند ششم فتحعليشاه است و در غرهء ذيحجه 1202 قمرى متولد شد . وى برادر اعيانى حسينعلى ميرزا فرمانفرماى فارس بود كه شرح حال وى در ذيل صفحهء 31 مذكور شده . پس از فوت فتحعلى شاه اين شاهزاده كه در آنموقع حكمرانى ايالات كرمان و يزد را داشت به كمك برادرش فرمانفرما كه در شيراز دعوى سلطنت داشت برخاسته و با نيروهاى ابو الجمعى خود در مقابل قشون اعزامى محمد شاه در بين راه اصفهان و شيراز به مقاومت برخاسته و بالاخره هر دو برادر دستگير و به طهران اعزام شدند . قبل از ورود به طهران از طرف محمد شاه ، محمد باقر خان قاجار بيگلربيگى را روانه كرده و در راه شجاع السلطنه را در كهريزك از هر دو چشم نابينا ساختند و روز پانزدهم ذيحجه 1251 هر دو برادر را به طهران آورده ، فرمانفرما را در خارج دروازه دولت در عمارت خورشيد خانهء معتمد الدوله سكونت دادند و شجاع السلطنه را در برج نوش تحت نظر گرفتند . بطوريكه قبلا در جاى خود ذكر شد فرمانفرما در شب 26 ربيع الاول 1252 قمرى در سن 47 سالگى بر اثر ابتلا به بيمارى و با درگذشت و شجاع السلطنه را يكسال و بيست و دو روز قبل از مرگ برادرش در تاريخ چهارم ربيع الاول 1251 قمرى از برج نوش طهران روانهء اردبيل كرده و در آنجا محبوس ساختند . ( 2 ) - مراجعه شود به كتاب ، روضة الصفا جلد دهم ، چاپ دوم ، صفحهء 568