محمد حسن خان اعتماد السلطنه
79
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )
سيرهرفرد ژونس « 1 » ، سفير انگليس وارد طهران شده در خانهء حاجى محمد حسينخان امين الدولهء اصفهانى او را منزل دادند و در سيم محرم هزار و دويست و بيست و چهار ، او را به حضور خاقانى بردند كه مسئولات او را جواب دهند . اين سفير يك قطعه الماس كه بيست و پنچ هزار تومان قيمت داشت به هديه آورده بود و عهدنامهء دولت انگليس را رسانيد مشعر بر اينكه دولت ايران در مبازرت روسيه هر قدر زور و زر لازم داشته باشد دولت انگليس همراهى خواهد كرد .
--> ( 1 ) - سرهرفرد جونس ، در اوايل قرن نوزدهم و سلطنت فتحعليشاه قاجار كه روابط فرانسه و ايران بسيار بهم نزديك شده و ناپلئون هيئتى از افسران را تحت سرپرستى ژنرال گاردان به ايران فرستاده بود ، نزديكى روابط ايران و فرانسه و تشكيل قشون جديد به طرز اروپائى موجبات بيم و ناراحتى اولياى حكومت هندوستان و انگليس را فراهم ساخته بود ، از طرف حكومت انگلستان هيئتى برياست سرجان ملكم به ايران اعزام مىگردد ولى زياد به گرمى از آنها پذيرائى نميشود . چندى بعد هيئت ديگرى مستقيما از انگلستان برياست سرهارفرد جونس به ايران اعزام مىشود كه در 14 فوريهء سال 1809 مسيحى به طهران وارد ميشوند . لرد كرزن در كتاب مسئلهء ايران ج 1 ص 577 مىنويسد : سرهارفرد جونس به اين علت به ايران فرستاده شد كه ( فرانسوىها را از ايران بيرون كند . ) چون اين شخص مستقيم از دربار انگلستان مأمور ايران شده بود از طرف فرمانرواى هندوستان مورد تأييد قرار نمىگرفت و مدتى وى را در بمبئى معطل نگاه داشتند و پس از ورود به ايران نيز در تاريخ 23 آپريل 1809 مكتوبى به وى فرستادند كه فرمانفرماى هند مايل نمىباشند سرهارفرد جونس از در صلحوصفا وارد مذاكره گردد ، بلكه ميل دارد به زور قوهء نظامى دولت ايران را با سياست خود همراه نمايد ، اين بود كه در اين مكتوب قدغن نموده بود سفير دربار لندن از ايران خارج گردد و مذاكرات خود را با دولت ايران قطع كند . از آن طرف چون سرهارفورد جونس وارد ايران شده و داخل مذاكره با دولت ايران گرديده بود ، ديگر نمىتوانست اين روابط را قطع كند . اختلاف بين فرمانفرماى هند و سرهارفرد جونس بالا گرفت و ، فرمانفرماى هند وى را تهديد و تحقير مىنمود و او نيز ميگفت « من از دربار لندن مىباشم و اعتنائى به اوامر حكومت هندوستان نداشت » . بالاخره سرهارفرد جونس كار خود را در ايران انجام داد و در نتيجهء اقدامات او دولت انگليس به آرزوى خود رسيد و حكومت هندوستان نيز ناچار شد عمليات سفير لندن را در ايران قبول كند . اين شخص نيز مانند بسيارى از مأمورين آن عهد انگليس بسيار خشن و بىادب و خارج از نزاكت -