محمد حسن خان اعتماد السلطنه
47
صدر التواريخ يا تاريخ صدور قاجار ( فارسى )
اللهيار خان آصف الدوله « 1 » است بسپرد و به ميرزا شفيع سپرد كه اگر حادثهء رخ داد هيچ كس از شاهزادگان و وزرا و امرا را به شهر راه ندهد تا آنكه وليعهد دولت نواب جهانبانى فتحعلى خان ( فتحعلى شاه طاب ثراه ) كه والى فارس بودند ، به طهران بيايند ، بعد از اين وصيت آقا محمد خان به طرف شوشى رفت و در آنجا به شهادت رسيدند . ميرزا محمد خان قاجار بيگلربيگى طهران بوده و حكومت داشته و ميرزا شفيع به جميع امور مداخله داشت و آمر و ناهى بود و حكام بلاد با او جواب و سئوال داشتند و به نظم طهران مراقبت مىنمود ، چون آقا محمد خان در شوشى به شهادت رسيد ، شاهزاده حسينقلى خان برادر نواب جهانبانى و حاجى ابراهيم خان صدر و ساير امرا به طرف طهران روان شدند ، ميرزا شفيع هيچ كدام را به شهر راه نداد . حسينقلى خان هرچه پيغام داد و تهديد كرد . اثر ننمود ميرزا شفيع و ميرزا محمد خان قاجار فورا از طهران به شيراز عريضهنگار شده ، وارث حقيقى نواب جهانبانى را به سلطنت دعوت كردند و حقى بزرگ به اين سلطنت پيدا نمودند و هر شب برباره و برج شهر برآمده به تفنگچيان مازندرانى وعده داده آنها را بر محافظت ترغيب مىكردند . چون نواب جهانبانى از شيراز به طرف رى آمدند او را وارد دارالخلافه كرده اين وزير بىنظير خدمتها كرده و مورد الطاف واقع شد ، چنانچه حاجى ابراهيم خان صدر شيرازى سبب سلطنت آقا محمد شاه بزرگ بود ، ميرزا شفيع صدر هم سبب اعظم سلطنت خاقان مغفور بود و اگر ميرزا شفيع صدر ، حسينقلى خان ثانى يا ساير اعيان سلطنت را به طهران راه داده بود كار به صعوبت مىگذشت ، ذلك فضل اللّه يوتيه من يشاء . در سنهء هزار و دويست و دوازده خاقان مغفور فتحعلى شاه طاب ثراه نوزدهم محرم از شيراز حركت كردند و وارد طهران شدند و به سلطنت رسما جلوس فرمودند ، آقا ميرزا شفيع به واسطهء نگاهدارى پايتخت و خدمات لايقه با حاجى ابراهيم شيرازى بالاشتراك در كار صدارت قيام مينمود و اين كار بر حاجى شاق آمده او را از مداخله
--> ( 1 ) - براى دانستن حالات آصف الدولهها به سلسله مقالات دانشمند محترم حسين سعادت نورى در مجلهء يغما مراجعه شود .