ملا محمد مومن كرمانى

88

صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )

اعيان در تدارك ورود استقبال بودند . . . در اوائل شهر ذى قعده الحرام بندگان معظم اليه وارد دار الامان كرمان ، . . . همه روزه صبح و عصر عموم سركردگان سپاه به درب دولتخانه مستمرا حاضر ، . . . عاليجاه معلى جايگاه معظم اليه در همت و سخاوت اندك امساك داشت و در مهمسازى مواجب قشون و انعام آنها بسيار راجل ، و اين معنى موجب مأيوسى و بىتداركى سپاه شده - اكثرى از سپاهيان اسلحه و اسباب سفر خود را مرهون و مبيع مىنمودند . نوروز فيروز سعادت اندوز اين سال فرخندمآل در روز دوشنبه 23 شهر صفر المظفر 1129 اتفاق افتاده . . . » « 1 » مىتوان مقايسه كرد قيمت‌ها را در كرمان پنج سال بعد - يعنى هنگام هجوم محمود افغان به كرمان - كه به روايت يادداشت‌هاى هلندىها نوشته شده است : « . . . روز 31 مارس [ 1722 م . / 22 جمادى الاخر 1134 ه ] چاپار انگليسيان از كرمان خبر آورد كه بار تلمه ليسپنسر كتابدار ، هنوز زنده است و در آن‌جا زندگى مىكند . و محمود به اين بخش از كشور سخت تاخته است . چون مردم آن‌جا با قحط و غلا روبه‌رو هستند - نان را هر من به 96 محمودى ، گوشت شتر و اسب را به 24 محمودى ، و گوشت خر را به 20 محمودى مىفروشند . . . » « 2 » محمودى احتمالا بايد منسوب به محمود خان غازان باشد - و در دوره صفويه رايج بوده ، هر دو شاهى مساوى يك محمودى ، و دو محمودى برابر يك عباسى بوده است . « 3 »

--> ( 1 ) - در باب تطابق اين تاريخ ، رجوع شود به حاشيه متن كتاب . ( 2 ) - برافتادن صفويان ، ويليام فلور ، ترجمه ابو القاسم سرّى ، ص 133 ، هرچند نرخ‌ها با هم درست نمىخواند . گوشت ارزان‌تر از نان ؟ ( 3 ) - سياست و اقتصاد عصر صفوى ، ص 272 .