ملا محمد مومن كرمانى
58
صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )
جان به جان آفرين سپرده بود . « 1 » بعضى مرگها چقدر به موقع است ! خانقاه ولى پناه بيگتاش و ولى شاه عباس ، ولى خان را باز به حكومت كرمان گماشت و ظاهرا در اين مورد دو نظر داشت : يكى آنكه از نوكر وفادار خود ولى خان ، با وجود طغيان پسرش - دلجوئى كرده باشد ؛ و اين از سياستهاى خاص و تكرارى شاه عباس است - و دوّم اينكه ، احتمالا از طوايف افشار مقيم كرمان و سيستان وحشت داشت و مىترسيد اگر به ولى خان آسيبى برساند ، مشكلات تازه پديد آيد . « 2 » بههرحال ، در رواق بيگتاش خان « 3 » جسد او را دفن كردند - و در همان رواق - كه به نام شاه عباس براى شاه نعمت اللّه ولى ساخته بود - سنگ مزار او اين نقش را دارد : « وفات سلطنت و حكومت پناه جنّت مكان فردوس آشيان سعيد شهيد مغفور الواصل إلى بحار رحمة اللّه الغفّار ، ابن ولىّ خان ، بگتاش خان افشار ، فى 14 شهر ربيع الاول سنه 998 » . [ 8 ژانويه 1590 م . ] « 4 »
--> ( 1 ) - وحشى در 991 ه / 1583 م . درگذشت . مدايح او در ديوان او كه به همت آقاى دكتر حسين نخعى چاپ شده ديده شود . ( 2 ) - سوم آنكه ( و اين آن چيزى است كه مرا مريد سياستهاى شاه عباس كرده ) ، آرى سوم اينكه او زمام اختيار كرمان شكستخورده را به دست ذو القدر فاتح نسپرد - كه آن را مثل آقا محمد خان غارت كند و مردمش را كه هوادار بگتاش بودند كور كند - بلكه بالعكس به كسى سپرد كه مطلقا صدمهاى به مردم وارد نيايد . و اين كمال علاقه به مردم است . ( 3 ) - رواق در شوال 998 ه / اوت 1590 م . پايان يافته است . يعنى چند ماهى بعد از قتل بيگتاش خان . رواقى كه ولى خان و پسرش بيگتاش خان ساخته بود هنوز باقى است و كتيبه نام شاه عباس را دارد و تاريخ آن اين بيت است : به نهصد و نود و هشت بعد هجرت شد * كه باز روضهء سيّد ز نو عمارت شد آستانهء شاه ولى يك مجموعه گرانقدر از جهت مقابر و شخصيتهايى است كه در آن خفتهاند ، يا آنهايى كه در آن تعميرات كردهاند مثل امير نظام گروسى . ( 4 ) - نكته جالب در اين عبارت ، تركيب « سلطنت و حكومت پناه » است كه براى بكتاش خان