ملا محمد مومن كرمانى

59

صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )

--> داده شده ! « مشت پس خايه » يعنى همين ! يا بالاتر از آن ، سيب گوسفند چاق مشهدىها كه وقتى آن را كشتند و پوست كندند و از قنارهء قصابى آويزان كردند ، آن وقت ، به قول پروين گنابادى ، يك سيب سرخ خوشرنگ هم براى تبليغ مىگذارند زير دنبهء او و زير دم و سوراخ ماتحت او كه جلب نظر مشترى را بكند ! مرد را به آن صورت فجيع به خاطر سلطنت و حكومت به قتل رسانده‌اند ، و پدرش ولى خان ، براى اينكه بتواند سنگ قبرى روى مزار فرزند بگذارد ، ناچار شده است عبارت سلطنت پناه را هم در لوحهء آن بنويسد . گرفتارى اهل تاريخ را نگاه كن كه با اين اسناد بر سنگ كنده شده و مستحكم ، بايد تاريخى بنويسند كه با حقيقت همراه ، و از تملّق و دروغ به دور باشد ! كتيبهء دار الحفّاظى كه بكتاش خان ساخته خلاصهء آن‌چنين است : « . . . در زمان خاقان خلافت بنيان . . . جم‌جاه سليمان زمان ابو المظفر عباس پادشاه خلد اللّه ملكه و سلطانه . . . حضرت حكومت دستگاه معالى رفعت انتباه بكتاش خان بن امارت حضرت . . . ولى خان افشار ، به اتمام اين دار الحفّاظ توفيق يافت . تحريرا فى شهر شوّال سنة ثمان و تسعين و تسعمائه ، ( شوال 998 ه / ژويه 1590 م . ) تاريخ تكميل بنا به نام شاه عباس اين عبارت را دارد : « نمقه فى شهور سنة الف » ( 1000 ه / 1592 م ) . اصولا افشارهاى كرمان به شاه ولى ارادت داشته‌اند و يكى ديگر از افراد اين خاندان نيز در اين امر شريك بوده و او نقدى بيك نام داشت . نقدى بيگ فرزند حيدر بيگ بود و كتيبهء او بر سردر جنوبى مزار نوشته شده است با اين بيت : محبّ خاندان آل صفدر * غلام شاه ، نقدى ابن حيدر يك نقد على بيگ زيك يوزباشى نيز در كرمان داشته‌ايم كه بايد وابسته به خاندان گنجعلى خان بوده باشد و در 1070 ه / 1659 م . درگذشته است . ( تذكره صفويه كرمان ، ص 194 ) و طبعا ارتباطى با نقدى بيك افشار نبايد داشته باشد . آنطور كه شنيده‌ام سلسلهء خاندانى كلانترى به اين رديف بوده : حيدر بيگ پدر نقدى بيگ ، و او پدر حيدر بيگ ، و او پدر درگاه قلى بيگ ، و او پدر خاندان قلى بيگ . درباره خاندان قلى بيگ بعدا صحبت خواهيم كرد . اينها اغلب كلانتران كرمان بوده‌اند . زن كلانتر بزرگ ، املاك زرند را وقف كرده است كه قسمتى از آن هم‌اكنون در تصرف كلانترىهاى خاندانى است . اين نكات را مرحوم سرهنگ احمد كلانترى خاندانى ماهانى كه خود از خاندان بك‌هاست براى من نقل كرده . ميرزا رضا قلى ، پدربزرگ آقا صادق محيط ، مقيم رفسنجان ، از همين خاندان است و محمد حسين بيگ پدر حاج‌آقا يوسف پدر حاج محمد حسين ، پدر همين سرهنگ كلانترى است . خانواده كلانترى ماهان به سه تيره منقسم مىشوند : محمد حسن بيگى ، حيدر بيگى ، و