ملا محمد مومن كرمانى
16
صحيفة الارشاد ( تاريخ افشار كرمان - پايان كار صفويه ) ( فارسى )
شاهرخ اول در همان اوايل سلطنت صفوى ، يك بار نام شاهرخ بيگ افشار به چشم مىخورد ، مير محمد پورانى مورخ مىنويسد : « . . . حضرت شاه اسمعيل صفوى حكم فرمود كه حضرت سلطنت منقبت خلافت منزلت ملك سلطان محمود بن شاه يحيى سجستانى ، و شاهرخ افشار ، و احمد افشار ، و فتحى بيگ ، با چند تن از امراء پايه سرير شاهى منازل و مراحل پيموده ، فتح بلاد قندهار نمايند . و آن جماعت در سال نهصد [ و ] هفتده به عساكر بر ( ؟ ) « 1 » قلعه قندهار آمده ، امير سلطان على [ ] و اولاد او را محاصره كردند - و حضرت امير سلطان على را در كماندارى و تيراندازى مهارتى تمام و شهرتى [ ما ] لاكلام بود . . . تا مردم به كومك رسيده ، پالانهاى شتر را بر بالاى برج افتاده ، سپر محاربه ساخته به تيراندازى اشتغال نمودند - تا دفع آن جماعت شد . . . قزلباشان به چند روز رفته و در قلعه شال ، جنگ انداخته قلعه را گرفتند . . . و حضرت سلطنت شعارى ، ملك سلطان محمود ، همشيره عالىجناب سيادت مآبى عصمت ايابى - سيد بيگم - كه از اولاد مير بزرگ ترمذى بود - و نواسهء مولانا لطف الله صدر ، در نكاح خود آورده ، سيد بيگم را نيز به سيستان برد . . . » « 2 » بر طبق نوشته تذكره صفويه ، شاهرخ بيگ ولد حسن بيگ افشار در 1089 ه / 1678 م - زمان شاه طهماسب - فوت كرده بوده است « 3 » - و بنابراين اين نخستين شاهرخ افشار است در كرمان ، و با اين مراتب ، ما ، دو سه شاهرخ افشار مشهور در كرمان داشتهايم . بدين طريق از عجايب است كه شروع كار صفويه با گلولههايى باشد كه افشارها از كرمان و سيستان به قلعه قندهار انداختهاند ، و پايان كار
--> ( 1 ) - شايد : دوروبر عساكر قلعه قندهار . ( 2 ) - نصرتنامه ترخان ، سيد مير محمد بن بايزيد پورانى ، تصحيح دكتر انصار زاهد خان ، چاپ جامعه كراچى ، ص 144 . ( 3 ) - تذكره صفويه كرمان ، 369 .