اقبال يغمايى ( گردآورنده )

39

شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )

هاى فوقانى عمارت غربى مجلس كه بعدها آن عمارت به چاپخانهء مجلس اختصاص يافت ، مقيم شدند . مجلس البته با اين تقاضا و ديگر كارهاى خودسرانه و غيرقانونى محمد على شاه موافقت نكرد و شاه سبكسر كوردل به تحريك سفير روس و درباريان شرانگيزش در خيال تعطيل مجلس افتاد . اما هنوز در اجراى اين كار پرخطر مردد بود . ازاين‌رو از حاج سيد ابو طالب موسوى زنجانى خواست كه در اين‌باره استخاره بگيرد و او را از بند ترديد و دودلى برهاند ؛ و چنين نوشت : « پروردگارا ، اگر من امشب توپ به در مجلس بفرستم ، و فردا با قوهء جبريه مردم را اسكات نمايم خوبست و صلاح است ، استخاره خوب بيايد ، و الا فلا ، يا دليل المتحيرين ، يا الله . » جواب چنين بود : « قالَ لا تَخافا إِنَّنِي مَعَكُما أَسْمَعُ وَ أَرى فَأْتِياهُ فَقُولا إِنَّا رَسُولا رَبِّكَ فَأَرْسِلْ مَعَنا بَنِي إِسْرائِيلَ . » « حكم خداوندى به حضرت موسى و حضرت هارون عليهما السلام شد : برويد نزد فرعون ، و بگوييد ما فرستادهء خدا هستيم به سوى تو ، بنى اسرائيل را همراه ما آزاد كن . » سابق آيه هم مىفرمايد : « نترسيد ، ما با شما هستيم ، كارها را مىبينيم ، حرفها را مىشنويم . » اين كارها بايد اقدام بشود . غلبه قطعى است اگرچه زحمت در اول داشته باشد ! » توپ بستن به مجلس محمد على شاه بدين جواب دل و جرأت يافت و به افراد ديويزيون قزاق ايران كه زير فرمان افسران روسى بودند دستور داد كه مجلس را به توپ ببندند و نمايندگان را بگيرند . قزاقان به فرمان لياخوف سپيده‌دم روز سه‌شنبه 23 جمادى - الاول 1326 برابر دوم تير 1287 - 2467 بهارستان را در محاصره گرفتند و پس آنگاه مجلس را به توپ بستند . در آخرين ساعت بعد از ظهر اين‌روز شوم پايدارى نمايندگان و رزمندگان مدافع آزادى كه در مجلس و مسجد سپهسالار سنگر گرفته بودند و مىجنگيدند درهم شكسته شد ، و صدها قزاق و افسر روسى در حالى كه از