چنانچه چند هندوانه مثلا پهلوى هم بگذاريد در ميان هرسه هندوانه يك سوراخى احداث مىشود ، اما مسدس اين قسم نيست ؛ اگر هزار مسدس را پهلوى هم بچينند يك فرجه و يك سوراخ احداث نمىشود ، يكى از مزاياى اين حيوان اينست كه هيچوقت بدون سلطان و رئيس زندگانى نمى كنند كه عرب آن سلطان را يعسوب مىگويد ، جهتش هم معلوم است . چونكه اين حيوان مدنى بالطبع است يعنى در زندگانى محتاج به يكديگرند ، على هذا خداوند تبارك و تعالى از براى آنها سلطان قرار داده است ، كه نظم امورات بدهد و ترتيب زندگانى آن‌ها را مرتب نمايد تا اموراتشان در تحت نظم و قانون درآيد . حكما از همين دليل اثبات مىكنند وجود انبياى مرسل و پيغمبران را صلوات اللّه عليهم اجمعين ، ولى آقاجان من ، محال است صد نفر آدم در دنيا زندگانى كنند مگر اينكه بايد يك نفر رئيس داشته باشند . حضرت ثامن الائمه عليه السلام در عيون اخبار الرضاست كه مىفرمايد انا ما رأينا مذهبا من المذاهب و ملة من الملل بقوا و عاشوا الابقيم و رئيس . بارى ، از مطلب خارج نشويم . انسان مدنى الطيع است يعنى در زندگانى خود و ترتيب اوضاع زندگانى محتاج به يكديگرند ، چگونه يك نفر صاحب اعضاست كه بايد اين اعضا معاون يكديگر باشند ، همين قسم يك خانه يا يك عائله يا يك قريه يا يك شهر يا يك مملكت بمنزله اعضاى يكديگرند كه تماما يك نوع ارتباط و اتصال معنوى حقيقى به يكديگر دارند كه در تمام زندگانى و جلب منافع و دفع مضار كمال احتياج را به هم دارند . بنى آدم اعضاى يكديگرند * كه در آفرينش ز يك گوهرند چه عضوى به درد آورد روزگار * دگر عضوها را نماند قرار اين مطلب چندان محتاج به اقامهء دليل نيست همين احتياج است كه باعث اكتساب حرف و صنايع شد همين احتياج است كه تشكيل عائله و خانوادها را نمود ، همين احتياج بنى نوع انسانرا مجبور بمراوده و معاشرت با يكديگر نمود ، بالجمله ارسال رسل ، و انزال كتب ، و تأسيس اساس شريعت و تقنين قوانين و اديان ، همه به واسطهء همين احتياج بود . حكمتى كه حق نمود از ازدواج * كشت پيدا از نياز و از لجاج آب را بر سر زنى سر نشكند * خاك را بر سر زنى سر نشكند كر تو مىخواهى كه سر را بشكنى * آب را و خاك را بر هم زنى بسم اللّه تعالى بقيهء مواعظ جناب آقا سيد جمال الدين در حقوق « 1 » عرض كردم خدمت آقايان خودم حفظهم اللّه تعالى كه بنى نوع انسان در تعيش و زندگانى

--> ( 1 ) - از شماره بيستم مورخ چهارشنبه ، 18 رجب 1325 .