اقبال يغمايى ( گردآورنده )
174
شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )
كه در قرآن يك سوره مخصوصا سورهء نحل است . قال اللّه تعالى وَ أَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً وَ مِنَ الشَّجَرِ وَ مِمَّا يَعْرِشُونَ ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ « 2 » ظاهر ترجمهء آيهء وافى هدايت شايد ابن قسم باشد و وحى فرستاد پروردگار تو به سوى زنبورعسل ، اينكه در سه موضع از براى خودت منزل مهيا كن . اول در شكاف كوهها ، دوم در ميان درختها و بيشهها ، سوم در آن كندوها كه بنى نوع انسان ميسازند كه عرب عريش مىگويد و ما كندو مىگوييم . يكى از معجزات قرآن اينست كه اگر در تمام روى زمين بگرديد غير از اين سه موقع محال است جاى ديگر زنبورعسل بگذارد يا در شكاف درههاى كوهها است ، يا در ميان شاخههاى انبوه درختان ، يا در همين كندوها است . منزه است پروردگارى كه چنين حيوان را خلق فرموده كه گياه مىخورد و مدفوع او يا آنچه را كه قى مىكند عسل است كه باعث شفا است و از اغذيه است . چونكه اختلاف است كه زنبور ، عسل را دفع مىكند يا قى مىكند . معروف است ارسطوى حكيم خواست اين مطلب را بفهمد امر كرد يك چيزى به شكل اين كندوها ساختند از بلور شفاف ، آنوقت زنبورها را ريخت ميان آن هرقدر نشست و نظر كرد زنبورها هيچ عسل ندادند تا وقتى كه خوابش گرفت و خوابيد . آنوقت فورا زنبورها ابتدا اطراف آن ظرف بلور را پوشانيدند و با عسل كه لايرى داخلها من خارجها و لايرى خارجها من داخلها . يكى ديگر اينكه اين حيوانها ميروند بيرون از براى چريدن وقتى كه مراجعت مىكنند قراول دم درب كند و مىايستد ، اينها كه مىخواهند داخل شوند استشمام مىكند . اگر بوى خوب داد يعنى بر علفهاى خوب و يك موضع پاكيزه نشسته است رها مىكند تا داخل بشوند ، ولى اگر بوى بد داد مىفهمد كه بر جاى كثيف نشسته است ، فورا نيش خودش كه مثل مقراض است كه خداوند به او مرحمت فرموده است مىزند كمرش را دو نيم مىكند . يكى ديگر از حكمتهاى متعلقه وجود اين حيوان آن خانههاى مسدس است كه تشكيل مى دهند كه هيچ مهندسى در عالم نمىتواند بدون فرجار و پرگار اين قسم مسدسها تشكيل بدهد . مسدس را مىدانيد يعنى چه ؟ يعنى شش گوش تمام ، اين خانههاى ششگوش تمام يعنى متساوى الاضلاع و الزوايا كه در تمام اين هزار خانه ، همه اضلاعش مساوى و زوايايش مساوى ، حالا اگر يكى از شما بپرسد سر اينكه اين حيوان در ميان تمام اشكال هندسى شكل مسدس را اختيار كرد چيست آخر اشكال هندسى بسيار است : مثلث ؛ مربع ، مخمس مسدس ، مربع مستطيل ، ذو الشرف هليليجى ، نعلى هلالى ، دايره ، بيضى ، و غيره عرض مىكنم سرش اينست كه مناسب با خلقت اين حيوان شكل دايره است كه گرد است و اين حيوان هم گرد است و مدور است ساير اشكال مناسبت با خلقت زنبور ندارد مثل مثلث و مربع و غيره ، چه اينها مشتملند بر زواياى حاده و قائمه و زاويه حاده و قائمه مناسبت با دايره ندارد . ولى مسدس تمام زوايايش منفرجه است و شبيهترين اشكال است به دايره ، آنجا مىتوانيد بفرمائيد پس چرا همان شكل دايره را اختيار نكردند ، عرض مىكنم سرش اينست كه اگر چند دايره را پهلوى هم بگذارند در اطرافش فرج و سوراخها پيدا مىشود
--> ( 2 ) - آيههاى 68 و 69 از سورهء النحل سورهء 16